اگر میزان این هورمونها در بدنتان کافی نباشد، شما احساس اضطراب، افسردگی و گیجی خواهید کرد و میل جنسیتان نیز کاهش می یابد. کمبود تستوسترون همچنین باعث انحطاط حجم عضلانی و قدرت جسمی شده و چربی نواحی بالاتنه و شکم را نیز افزایش می دهد.

کمبود آندروژن نیز زمانی اتفاق می افتد که بافت های بدن برای کارکرد طبیعی خود، به میزان کافی در معرض آندروژن و تستوسترون قرار نمی گیرند. البته با درمان جایگزین تستوسترون (TRT) برای افرادی که سطح تستوسترون بدنشان پایین تر از حد نرمال است، هنوز جای امیدواری هست.

چه کسانی در خطر ابتلا هستند؟

با اینکه مردان جوان زیاد دچار کمبود تستوسترون نمی شوند، ایجاد حالت های خاص که باعث توانایی بدن برای تولید تستوسترون را مختل می کند، ممکن است در هر سنی مردان را گرفتار کند. در واقع، تقریباً یک در دویست نفر از مردان زیر ۶۰ سال از کمبود آندروژن رنج می برند.

میزان تستوسترون بدن مردان، معمولاً با بالا رفتن سن کاهش می یابد. این مشکل از سن ۴۰ سالگی شروع شده و هر سال تقریباً %۰٫۳ از میزان تستوسترون بدن را کاهش می دهد. اینطور برآورد شده است که حدود %۲۰ از مردان بالای ۶۰ سال با کاهش تولید آندروژن مواجه می شوند که این خود برای ابتلا به کمبود آندروژن کافی است.

هنوز بحث هایی پیرامون ایجاد یائسگی در مردان سالخورده، البته بسیار تدریجی تر از زنان، وجود دارد که در حال بررسی است. و همچنان این سوال بی پاسخ مانده که آیا این کاهش میزان تستوسترون باید مورد درمان قرار گیرد یا اینکه فقط در موارد حاد باید از درمان TRT استفاده نمود.

اما پاسخ این سوالات هرچه که باشد، حتی اگر پزشکتان تشخیص داد که شما مبتلا به کمبود تستوسترون یا آندروژن هستید، من می گویم که TRT تنها راه چاره برای شما نیست.

تشخیص

برای تشخیص اینکه آیا دچار کمبود هستید و چه عواملی باعث آن شده است، پزشک با آزمایش خون میزان تستوسترون خون شما را اندازه گیری می کند. پزشکان گاهی علاوه بر اندازه گیری میزان تستوسترون، میزان پرولاکتین بدن را نیز اندازه گیری میکنند تا اطمینان یابند غده ی هیپوفیز شما به درستی کار می کند. آزمایشات مجدد خون، مثل سِرُم FSH، LH و آزمایش تیروئید نیز گاهی مورد نیاز است.

میزان نرمال تستوسترون باید بین ۲۵۰ تا ۸۰۰ نانوگرم در هر یکدهم لیتر خون باشد. البته این میزان فرد به خاطر شرایط روز، فصل و میزان فعالیت متفاوت خواهد بود. بنابراین پزشک برای تشخیص کامل و صحیح، آزمایشات کلی را برای بدن انجام خواهد داد.

راه هایی وجود دارد تا بتوانید خودتان میزان تستوسترون بدنتان را تشخیص دهید. کیت های آزمایشی به شما امکان می دهند تا بتوانید میزان موجود تستوسترون خونتان را تشخیص دهید.

فقط کافی است نمونه ای از بزاق دهانتان را به آزمایشگاه بفرستید تا پزشکان با انجام آزمایشاتی بر روی آن عدم توازن هورمون ها در سیستم بدنتان را تشخیص داده و راه حل هایی برای نرمال کردن سطح تستوسترون بدنتان به شما پیشنهاد کنند.

عوامل ابتلا

عوامل دخیل در ایجاد کمبود آندروژن عبارتند از:

- برخی درمانها، به ویژه آندسته از درمانهایی که برای رفع افسردگی یا اختلالات روانی صورت می گیرد.

- شیمی درمانی یا پرتودرمانی برای درمان سرطان که موجب آسیب رسیدن به آلت جنسی می شود.

- بیماریهای مزمن

- بدکاری غده ی هیپوفیز (غده ای در مغز که ماده ای ترشح می کند که تولید هورمون از مغز به بیضه را تنظیم می کند.)

- هموکروماتوز (بالا بودن میزان آهن بدن)

- هیپوگونادیسم (زمانیکه بیضه قادر به تولید میزان کافی تستوسترون، اسپرم یا آندروژن نیست)

- بیماری های التهابی مثل سارکوئیدوز (حالتی که موجب جراحت یا عفونت آلت جنسی می شود)

- بیماری هایی مثل ایدز که به سیستم ایمنی بدن صدمه میزند.

- استرس زیاد که بر سیستم کلیوی فشار وارد می کند.

علائم بیماری

تشخیص کمبود تستوسترون فقط از طریق آزمایشات کامل توسط پزشک امکان پذیر است. اگر گمان می برید که به این مشکل دچار شده اید، بهتر است به پزشک خود مراجعه کنید. اما در این قسمت علائمی از این مشکل را برایتان معرفی می کنیم:

مشکل نعوظ

- میزان کلسترول بالا (بالا بدون کلسترول یا فشارخون باعث سخت شدن رگها شده و این مسئله موجب می شود که جریان خون در آلت جنسی کافی نباشد و میزان تستوسترون پایین بیاید)

- چاقی بیش از حد به ویژه در قسمت های کمر

- افسردگی

- اضطراب و تشویش

- مشکل در تمرکز یا سایر مشکلات ذهنی

- پایین بودن میل و شهوت جنسی

- کاهش تراکم استخوان که منجر به پوکی استخوان می شود

TRT چیست؟

اگر متوجه شده اید که دچار کمبود آندروژن هستید، نگران نباشید، راه حل هایی برای رفع این مشکل وجود دارد. درمان جایگزین تستوسترون TRT برای مردانی که میزان کافی تستوسترون در بدن ندارند انجام می گیرد. این درمان معمولاً دراز مدت است و باید زمانی صورت بگیرد که این مشکل دقیقاً از نظر پزشکی با انجام آزمایشات هورمونی لازم به اثبات رسیده باشد.

تستوسترون به شکل قرص، ژل، کرم، و تزریقات درون عضلانی وجود دارد و همچنین قابل کاشت زیر پوست نیز هست. جذب تستوسترون داخل پوست از طریق ژل یا تزریق عضلانی (هر دو هفته) بهترین متدهای درمان TRT هستند. مصرف تستوسترون از طریق دهانی خوب جذب بدن نمی شود و احتمال خطر افزایش کلسترول و مشکلات قلب و کبد را بالا می برد.

آندروستندیون

گرچه آندروستندیون در بازار به عنوان راهی برای افزایش طبیعی تستوسترون شناخته شده است، ماده ای شبه استروئید—متابولیتِ DHEA و پیش ماده ی طبیعی تستوسترون می باشد. معمولاً بعنوان مکمل رژیمی استروئیدی برای تنظیم میزان تستوسترون شناخته شده است. و زمانیکه دوز زیادی از آن مصرف شود، ممکن تاثیرات مخربی مثل قوی شدن استروئیدهای آنابولیکی مثل تستوسترون داشته باشد.

گرچه ممکن است برای تحریک تولید آندروژن نیز کاربرد داشته باشد، اما نباید آنرا جایگزینی برای درمانهای استاندارد پزشکی دانست. از آنجا که این ماده یک مکمل است، توسط FDA ساخته نمی شود.

کمپانی هایی که مکمل های استروئیدی تولید می کنند، معمولاً ادعاهای نادرستی دارند و باید بدانید که اطلاعات کمی از تاثیرات طولانی مدت این مواد شناخته شده است. اگر نیازمند درمان جایگزین تستوسترون TRT هستید، فقط به درمانها، داروها و تجویزات پزشک معلجتان اطمینان کنید.

عوارض جانبی TRT

حتی اگر دوز مصرفی تستوسترون نیز کافی باشد، ممکن است این درمان عوارض جانبی برای شما ایجاد کند. گفته شده است که TRT درمانی دراز مدت است، به همین خاطر متخصصان هنوز در حال بررسی عوارض احتمالی آن هستند. برخی عوارض جانبی احتمالی TRT شامل، حالت تهوع، نعوظ دائم، جوش پوستی، سردرد، افزایش قابل ملاحظه ی اشتها، تغییر مزاج، آسیب دیدگی احتمالی کبد، و ورم قوزک پا می باشد.

چه کسانی نباید از درمان TRT استفاده کنند؟

باتوجه به ترویج تبلیغات مربوط هورمون رشد انسان (HGH) و مکمل های تستوسترون بر روی اینترنت، استفاده از تستوسترون مصنوعی بسیار شایع و متداول گشته است. مصارف گزارش شده شامل ناباروری، افزایش انرژی یا کارایی ورزشی، درمان اختلال در نعوظ، و درمان کاهش میل جنسی می باشد. اما جالب است بدانید که اگر تستوسترون به شکل صحیح استفاده نشود، تاثیرات مخرب و عواقب خطرناکی خواهد داشت و برای همه ی مردان مناسب استفاده نیست.

برای مثال مصرف تستوسترون برای مردانی که مبتلا به کلسترول بالا، بیماری های قلبی، یا سرطان پروستات هستند یا آنها که در معرض ابتلا به سرطان پروستات هستند، به هیچ وجه مجاز نیست. ثابت شده است که مصرف تستوسترون انواع خاصی از سلول های سرطانی در غده ی پروستات را در افراد مستعد فعال می کند، بنابراین به همه ی مردانی که قصد استفاده از این درمان را دارند توصیه می شود که قبل از شروع درمان، آزمایش کامل سرطان پروستات را انجام دهند.

 به طور کلی، سیستم درون ریز مسئول فرایندهایی از بدن است که کد صورت می گیرد، مثل رشد سلولی. فرایندهای سریعتر مثل تنفس و حرکت بدن توسط سیستم عصبی کنترل می شوند. اما بااینکه سیستم عصبی و سیستم درون ریز، دستگاه هایی کاملاً جدا از هم هستند، معمولاً برای بهبود عملکردهای بدن، با هم عمل می کنند.

پایه و بنیاد سیستم درون ریز، هورمون ها و غدد هستند. هورمون ها بعنوان پیام رسان های شیمیایی بدن، اطلاعات و دستورات را از یک گروه سلولی به گروه دیگر منتقل می کند. گرچه انواع مختلفی از هورمون ها در جریان خون گردش دارند، اما هرکدام فقط روی سلولی تاثیر می گذارد که ژنتیکی برای دریافت و واکنش به پیام های آن برنامه ریزی شده است. سطح هورمون ها می تواند تحت تاثیر عواملی مثل استرس، عفونت ها و بیماری ها، و تغییرات در توازن مایعات و موادمعدنی خون قرار گیرد.

یک غده مجموعه ای از سلول هاست که موادشیمیایی تولید و ترشج کرده و بیرون می دهد. غده موادی را از خون انتخاب کرده و بیرون می کند، روی آنها فرایندهایی انجام می دهد و موادشیمیایی حال را برای استفاده در یک نقطه از بدن آزاد می کند. برخی از انواع غدد، ترشحات خود را در نواحی خاص آزاد می کنند. برای مثال، غدد برون ریز، مثل غدد عرق و براقی، ترشجات خود را در پوست یا داخل دهان آزاد میکنند.

از طرف دیگر غدد درون ریز، بیش از ۲۰ هورمون اصلی بدن را مستقیماً وارد جریان خون می کند تا در آنجا به سلول های دیگر در نواحی مختلف بدن منتقل شوند.

غدد اصلی که سیستم درون ریز بدن انسان را تشکیل می دهد، غده هیپوتالاموس، هیپوفیز، تیروئید، پاراتیروئید، آدرنال، جسم صنوبری و غدد تناسلی می باشد که شامل تخمدان ها و بیضه هاست. پانکراس نیز بااینکه به سیستم گوارش نیز مربوط است اما چون آنزیم های گوارشی را تولید و ترشح می کند، بخشی از این سیستم مترشحه هورمونی به حساب می آید.

بااینکه غدد درون ریز اصلی ترین تولیدکننده های هورمون های بدن هستند، برخی اندام های غیر درون ریز– مثل مغر، قلب، ریه ها، کلیه ها، غده تیموس، پوست و جفت—نیز هورمون تولید کرده و ترشح می کنند.

هیپوتالاموس، مجموعه ای از سلول های ویزه که در بخش پایینی مرکز مغز واقع شده است، اصلی ترین رابط بین سیستم درون ریز و سیستم عصبی به شمار می رود. سلول های عصبی موجود در هیپوتالاموس، با تولید مواد شیمیایی که تولید و ترشج هورمون ها را یا تشدید یا متوقف می کنند، غده هیپوفیز را کنترل می کند.

غده هیپوفیز بااینکه چندان بزرگتر از یک نخودفرنگی نیست، مهمترین بخش سیستم درون ریز به شمار می رود. این اندام گاهاً “غده اصلی” نامیده می شود، چون هورمون هایی را تولید می کند که غدد درون ریز دیگر را کنترل می کنند.

تولید و ترشح هورمون های هیپوفیز می تواند تحت تاثیر عوامل مختلفی مثل احساسات و تغییرات فصلی قرار گیرد. برای انجام اینکار، هیپوتالاموس، اطالاعاتی را که توسط مغز داده می شود (مثل دمای محیط، الگوهای قرارگیری در معرض نور، و احساسات) را به هیپوفیز می فرستد.

غده هیپوفیز به دو بخش تقسیم می شود:بخش پیشین و بخش پسین. بخش پیشین فعالیت غدد تیروئید، آدرنال، و تناسلی را تنظیم می کند. از میان هورمون هایی که این غده ترشح می کند، می توان به موارد زیر اشاره کرد:

· هورمون رشد، که رشد استخوانها و سایر بافت های بدن را تحریک می کند و در استفاده بدن از موادمغذی و معدنی نقش دارد.

· هورمون پرولاکتین، که تولید شیر را در زنان شیرده فعال میکند.

· هورمون تیروتروپین، که غده تیروئید را برای تولید هورمون تیروئید تحریک میکند.

· کورتیکوتروپین، که غده آدرنال را برای تولید برخی هورمون های خاص تحریک میکند.

غده هیپوفیز همچنین اندورفین نیز ترشح می کند. اندورفین ها مواد شیمیایی هستند که برای کاهش حساسیت به درد، بر روی سیستم عصبی کار می کنند. علاوه بر این، غده هیپوفیز هورمون هایی نیز ترشح می کند که به تخمدان ها و بیضه ها برای تولید هورمون های جنسی پیام می فرستند. غده هیپوفیز همچنین تخمک گذاری و چرخه قاعدگی را نیز در زنان کنترل می کند.

بخش پسین غده هیپوفیز، هورمون های ضد ادرار ترشح می کند که با تاثیری که بر کلیه ها و دفع ادرار دارد، به حفظ توازن آب بدن کمک میکند. هورمون دیگری که این بخش ترشح می کند، اکسیتوسین است که انقباضات رحم را طی وضع حمل ایجاد می کند.

تیروئید که در بخش جلویی گردن قرار دارد، شبیه به یک پاپیون یا پروانه است که هورمون های تیروئید، یتروکسین و تیرودوتیرونین را تولید می کند. این هورمون ها سرعتی را که سلول ها سوخت های بدن را از موادغذایی برای تولید انرژی می سوزانند، کنترل میکنند. هرچه میزان هورمون های تیروئید در جریان خون بالا رود، سرعت ایجاد واکنشهای شیمیایی نیز در بدن بیشتر می شود.

هورون های تیروئید همچنین نقش مهمی در رشد استخوانها و رشد مغز و سیستم عصبی در کودکان دارند. تولید و ازادسازی هورمون های تیروئید توسط تیروتروپین کنترل می شود که آن نیز به نوبه خود توسط غده هیپوفیز ترشح می شود.

به غده تیروئید چهار غده کوچک متصل است که به همراه یکدیگر عمل می کنند و پاراتیروئید نامیده می شوند. این غدد هورمون پاراتیروئید ترشح می کنند که با کمک کالسیتونین که در تیروئید تولید می شود، سطح کلسیم را در خون تنظیم می کند.

بدن دو غده آدرنال مثلثی شکل دارد که هرکدام روی یکی از کلیه ها قرار گرفته است. غدد آدرنال دو قسمت دارند، که هرکدام یک سری هورمون تولید میکنند و عملکردی متفاوت دارند. بخش بیرونی، قشر آدرنال، هورمون هایی تولید می کند که کورتیکوستیروئید نامیده می شوند و توازن نمک و آب بدن، واکنش بدن به استرس، متابولیسم، سیستم ایمنی و رشد و عملکرد جنسی را تنظیم می کند.

بخش داخلی، کاته کولامین هایی مثل اپینفرین تولید می کند. اپینفرین که آدرنالین هم نامیده می شود، در مواجهه با استرس، فشارخون و ضربان قلب را بالا می برد.

جسم صنوبری که غده صنوبری نیز نامیده می شود، در وسط مغز قرار گرفته است. این غده ملاتونین ترشح می کند، هورمونی که چرخه خواب-بیداری را تنظیم می کند.

غدد جنسی مهمترین منبع هورمون های جنسی هستند. در مردها، این غدد در کیسه بیضه قرار گرفته اند. غدد مردانه، یا بیضه ها، هورمون هایی تولید می کند که آندروژن نامیده می شود، که مهمترین آنها تستوسترون است. این هورمون ها تغییرات بدن را که به خاطر رشد جنسی ایجاد می شود، مثل بزرگ شدن آلت تناسلی و بروز سایر ویژگی های مردانه مثل کلفت شدن صدا، رشد مو صورت و شرمگاه و افزایش رشد و قدرت عضلانی، تنظیم میکند. تستوسترون همچنین در تولید اسپرم توسط بیضه ها نیز دخالت دارد.

غدد زنانه، ینی تخمدان ها، در لگن خاصره قرار گرفته اند. این غدد تخمک تولید کرده و هورمون های زنانه مثل استروژن و پروژسترون را تولید میکنند. استروژن در رشد خصوصیات جنسی زنانه مثل رشد سینه ها و جمع شدن چربی بدن در ران ها و باسن، نقش دارد. هم استروژن و هم پروژسترون در حاملگی و تنظیم عادت ماهیانه نیز نقش دارند.

پانکراس یا همان لوزالمعده (علاوه بر سایرین) دو هورمون مهم، یعنی انسولین و گلوکاگن را تولید می کند. این هورمون ها برای حفظ توازن گلوکز یا قند خون و حفظ سوخت و ذخائر انرژی بدن، در کنار یکدیگر عمل می کنند.

● سیستم غدد درون ریز چه می کند

وقتی هورمون ترشح می شود، از غدد درون ریز به داخل جریان خون منتقل می شود تا به سمت سلولهایی که باید پیامرسانی کند، برود. در مسیر رفتن به سمت این سلولها، پروتئین های خاصی به برخی از این هورمون ها می چسبند. این پروتئین های خاص مثل حمل کننده هایی رفتار می کنند که مقدار هورمونی را که باید با سلول هدف رابطه برقرار کند و روی آن تاثیر بگذارد را کنترل می کنند.

همچنین، سلول های هدف گیرنده هایی دارند که فقط به برخی هورمون های خاص می چسبند، و هر هورمون گیرنده های خاص خود را دارد، درنتیجه هر هورمون فقط با سلولهای هدف خاص که گیرنده های آن هورمون را دارند، وارد رابطه می شود. وقتی هورمون به سلول هدف خود می رسد، به گیرنده های خاص آن سلول می چسبد و این ترکیب گیرنده-هورمون، دستورالعمل های شیمیایی را به کارگران داخل سلول منتقل می کند.

وقتی سطح هورمون ها به مقدار نرمال یا لازم خود برسد، ترشح بیشتر آن هورمون با مکانیسم های مهم بدن کنترل می شود تا همان میزان هورمون در خون حفظ شود. این تنظیم تولید و ترشح هورمون ها می تواند خود هورمون یا ماده دیگری در خون که مربوط به این هورمون است را درگیر کند.

برای مثال، اگر غده تیروئید مقدار کافی از هورمون های تیروئید در خون ترشح کرده باشد، غده هیپوفیز متوجه این مقدار نرمال از آن هورمون در جریان خون شده و آزادسازی تیروتروپین را تنظیم می کند. تیروتروپین هورمونی است که ده تیروئید را برای ساخت و ترشح هورمون های تیروئید تحریک می کند.

مثال دیگر هورمون پاراتیروئید است که یزان کلسیم خون را بالا می برد. وقتی میزان کلسیم خون بالا رود، غدد پاراتیروئید این تغییر را حس کرده و ترشح و تولید این هورمون را کاهش می دهند.

● مشکلات سیستم غدد درون ریز

مقدار خیلی زیاد یا خیلی کم از هر هورمون می تواند برای بدن مضر باشد. برای مثال، اگر غده هیپوفیز هورمون رشد زیاد تولید کند، بچه می تواند رشد بسیار زیادی پیدا کندو به طور غیرطبیعی بلند قد شود. اگر این مقدار کم باشد، بچه به طور غیرطبیعی کوتاه قد و ریز خواهد شد.

کنترل تولید یا جایگزینی برخی هورمون های خاص می تواند بسیاری از اختلالات درون ریز را در کودکان و نوجوانان برطرف کند. برخی از این اختلالات عبارتند از:

● ناتوانی آدرنال:

در این وضعیت عملکرد قشر غده آدرنال یا فوق کلیوی پایین آمده و درنتیجه تولید هورمون های کورتیکوستیروئید آدرنال نیز بسیار کم می شود. علائم ناتوانی آدرنال می تواند شامل ضعف، خستگی، درد شکم، حالت تهوع، کم آب شدن بدن، و تغییرات پوستی باشد. پزشکان ناتوانی ادرنال را با تجویز جایگزین هایی برای هورمون هایکورتیکوستیروئید مداوا می کنند.

● سندرم کوشینگ:

مقدار بسیار زیاد از هورمون های گلوکوکورتیکوئید در بدن می تواند منجر به بروی سندرم کوشینگ شود. در کودکان، معمولاً زمانی این اتفاق می افتد که کودک برای درمان بیماری های خود ایمنی مثل سل جلدی (lupus) مقدار بالایی داروهای ترکیبی کورتیکوستیروئید مصرف می کند (مثل پردنیسون).

اگر این وضعیت به خاطر وجود تومر در غده هیپوفیز باشد که مقدار زیادی کورتیکوتروپین تولید می کند و غدد فوق کلیوی (آدرنال) را تحریک به تولید بیش از حد کورتیکوستیروئیدها می کند، به آن بیماری کوشینگ اطلاق می شود. بروز علائم آن ممکن است سالها طول بکشد و این علائم عبارتند از، چاق شدن بیش از حد، ناتوانی رشد، ضعف عضلانی، کبود شدن سریع پوست، آکنه، بالا رفتن فشار خون، و تغییرات فیزیولوژیکی. بنابراین علت خاص بیماری، پزشکان با روش های مختلفی مثل جراحی، پرتو درمانی، شیمی درمانی یا داروهایی که تولید این هورمون ها را متوقف می کنند، این بیماری را مداوا می کنند.

● دیابت نوع ۱:

وقتی لوزالمعده یا پانکراس نتواند به میزان کافی انسولینتولید کند، دیابت نوع ۱ ایجاد می شود. علائم این بیماری عبارتند از: تشنگی زیاد، گرسنگی، ادرار و کاهش وزن.

در کودکان و نوجوانان، این بیماری معمولاً یک اختلال خودایمن است که در آن برخی سلول های خاص سیستم ایمنی و پادتن هایی که توسط دستگاه ایمنی بدن ساخته می شوند، سلول های لوزالمعده را که انسولین تولید می کنند، تخریب می کند. این بیماری می تواند مشکلات دیگری در دراز مدت به وجود آورد مثل مشکلات کلیوی، آسیب های عصبی، کوری، و بیماری های قلبی کرونری زودرس و سکته. به کودکانی که دچار این مشکل هستند، برای کنترل سطح قند خون و کاهش خطر ایجاد مشکلات دیابتی مداوماً انسولین تزریق می شود.

● دیابت نوع ۲:

برخلاف دیابت نوع ۱، که در آن بدن قادر به تولید انسولین کافی نیست، در دیابت نوع ۲ بدن قادر به واکنش نرمال به انسولین نمی باشد. کودکان و نوجوانان مبتلا به این بیماری معمولاً اضافه وزن زیادی دارند و باور بر این است که چربی اضافه بدن نقش مهمی در مقاومت انسولین دارد که از مشخصه های این بیماری است.

درواقع، در سالهای اخیر، شیوع این بیماری در کودکان تقریباً برابر با میزان بالای چاقی مفرط در آنها است. علائم و مشکلات احتمالی دیابت نوع ۲ تقریباً مشابه با دیابت نوع ۱ می باشد. برخی کودکان ونوجوانان می توانند با تغییرات رژیم غذایی، ورزش، و دارو قند خون خود را کنترل کنند اما خیلی از آنها مجبورند مثل بیماران دیابت نوع ۱، تزریق انسولین انجام دهند.

● مشکلات هورمون رشد:

بالا بودن میزان هورمون رشد در کودکان در ال رشد باعث رشد بی اندازه استخوان ها و سایر قسمت های بدنشان می شود که منجر به غول پیکر شدن آنها می شود. این وضعیت نادر، معمولاً به خاطر وجود یک تومر در غده هیپوفیز ایجاد می شود که می توان آنرا با برداشتن تومر مداوا کرد. درمقابل، وقتی غده هیپوفیز نتواند به میزان کافی هورمون رشد تولید کند، رشد کودک از قد، معیوب می شود. پایین بودن قند خون نیز ممکن است در کودکان مبتلا به کمبود هورمون رشد اتفاق بیفتد.

● پرکاری تیروئید:

پرکاری تیروئید وضعیتی است که در آن سطح هورمون های تیروئید در خون بیش از اندازه بالا می رود. علائم آن شامل کاهش وزن، عصبی شدن، رعشه، تعرق زیاد، بالا رفتن ضربان قلب و فشارخون، برآمدگی چشم ها، و تورم گردن به خاطر بزرگ شدن غده تیروئید (گواتر) می شود. این وضعیت در کودکان معمولاً به خاطر بیماری گریوز ایجاد می شود که یک اختلال خودایمن است که در آن برخی پادتن ها که توسط سیستم ایمنی تولید می شود، غده تیروئید را برای فعالیت بیش از حد تحریک میکنند. این بیماری را میتوان با دارو یا برداشتن یا از بین بردن غده تیروئید با جراحی یا پرتودرمانی مداوا کرد.

● کم کاری تیروئید:

کم کاری تیروئید وضعیتی است که در آن سطح هورمون های تیروئید در خون به طور غیرعادی پایین می آید. کمبود هورمون تیروئید، فرایندهای بدن را کند کرده و می تواند منجر به خستگی، پایین آمدن ضربان قلب، خشک شدن پوست، اضافه وزن، یبوست، و در کودکان، کاهش رشد و بلوغ دیررس گردد.

مهمترین عامل ایجاد کم کاری تیروئید در کودکان تیروئیدیت هاشیموتو است که درنتیجه یک فرایند خودایمن ایجاد می شود که تیروئید را تخریب کرده و تولید هورمون تیروئید را متوقف می سازد. نوزادان ممکن است فاید غده تیروئید متولد شوند یا غده تیروئید آنها رشد کافی نداشته باشد که این هم منجر به کم کالری تیروئید خواهد شد. این وضعیت را می توان با جایگزین های غذایی هورمون تیروئید مداوا کرد.

● بلوغ زودرس:

تغییرات بدن که حین بلوغ ایجاد می شوند، اگر میزان هورمون های هیپوفیز که غدد جنسی را برای تولید هورمون هایجنسی تحریک می کنند، پیش از موقع بالا رود، ممکن است در برخی کودکان در سنین خیلی پایین اتفاق بیفتد. داروی تزریقی برای متوقف کردن ترشح این هورمون های هیپوفیز وجود دارد که جلوی رشد جنسی زودرس را در این کودکان میگیرد.

LH  روی‌ سلول‌های‌ لیدیک‌ عمل‌ می‌کند و باعث‌ تحریک‌ تبدیل‌ کلسترول‌ به‌ پرگنونولون‌ می‌شود و در بازگشت‌ سنتز تستوسترون‌ را تحریک‌ می‌کند.

رل‌ اصلی‌  FSH  هنوز روشن‌ نیست‌ ولی‌ مشخص‌ است‌ که‌ روی‌ سلولهای‌  sertoli  عمل‌ می‌کرده‌ و گامتوژنز را تحریک‌ می‌کند و سنتز و آزادسازی‌  inhibin  را سبب‌ می‌شود، استروئیدهای‌ جنسی‌ و  inhibin  با هم‌ کنترل‌ فیدبک‌ منفی‌ روی‌ ترشح‌  FSH  و  LH اعمال‌ می‌کنند.

معرفی‌ آزمایش‌، کاربرد بالینی‌:

هیپوگونادیسم‌ هیپوگونادو تروپیک‌ زمانی‌ اتفاق‌ می‌افتد که‌ نقصانی‌ در هیپوتالاموس‌ و هیپوفیز جهت‌ جلوگیری‌ از تحریک‌ گونادها وجود داشته‌ باشد. عوامل‌ ایجادکنندة‌ آن‌ شامل‌ کم‌ کاری‌ ناشی‌ از پان‌ هیپوفیزی‌ و سندروم‌های‌ هیپوتالاموس‌ است‌. کمبود  GnRh  – هیپرپرولاکتینمی‌ – سوء تغذیه‌ یا آنورکسی‌ که‌ همه‌ این‌ نارسایی‌ها سبب‌ کاهش‌ تستوسترون‌ و غلظت‌ گونادوتروپین‌ می‌شود. سندروم‌ کالمن‌ عمومی‌ترین‌ فرم‌ هیپوگونادیسم‌ هیپوگونادوتروپیک‌ است‌ که‌ باعث‌ هیپوگونادیسم‌ و کم‌ شدن‌ حس‌ بویایی‌ در مردان‌ و زنان‌ می‌شود.

هیپوگونادویسم‌ هیپرگونادوتروپیک‌ است‌ که‌ باعث‌ هیپوگونادویسم‌ و کم‌ شدن‌ حس‌ بویایی‌ در مردان‌ و زنان‌ می‌شود.

هیپرگونادیسم‌ هیپرگونادوتروپیک‌ از یک‌ نقص‌ اولیه‌ گونادی‌ سرچشمه‌ می‌گیرد بیماران‌ مبتلا به‌ نقص‌ اولیه‌ بیضه‌ها، افزایش‌  FSH و  LH  و کاهش‌ تستوسترون‌ دارند. علت‌ هیپوگونادیسم‌ اولیه‌ شامل‌ تخریب‌ بیضه‌ها، ناشی‌ از اشعه‌ – بیماری‌ – داروها و نقص‌ کروموزومی‌ و نقص‌ آنزیمی‌ در سنتز آندروژن‌هاست‌.

سن‌ نیز موثر است‌. ۲۰% مردان‌ بالای‌ ۶۰ سال‌ به‌  GnRh  پاسخ‌ می‌دهند. دو مرکز مجزای‌ فیدبکی‌ در هیپوتالاموس‌ وجود دارد.

۱- مرکز فیدبک‌ منفی‌ در پایة‌ میانی‌ هیپوتالاموس‌ و

۲- مرکز فیدبک‌ مثبت‌ در بخش‌ فوقانی‌ هیپوتالاموس‌.

اساس‌ روش‌ متداول‌:  همان‌ اساس‌ حاکم‌ بر روش‌های‌ اندازه‌گیری‌  FSH  و  LH  است‌.

روش‌ مرجع‌:  به‌ روش‌های‌  FSH  و  LH  رجوع‌ شود.

روش‌ ارجح‌:  به‌ روش‌های‌  FSH  و  LH  رجوع‌ شود.

روش‌های‌ دیگر:

به‌ روش‌های‌  FSH  و  LH  رجوع‌ شود. در واقع‌ در اینجا نیز همان‌  FSH  و  LH  اندازه‌گیری‌ می‌شود منتهی‌ در نمونه‌های‌ متعدد بعد از تزریق‌  GnRh  (باید  g/kg m5/2 یا ماکزیمم‌  g m100 داخل‌ عروقی‌ تزیق‌ شود).

واکنش‌ تداخلی‌:

با مصرف‌ داروهای‌ موثر در آزمایش‌  FSH  و  LH  مثل‌ کورتیکواستروئیدها و کلومیفن‌ قرص‌های‌ ضد بارداری‌ و دیگر موارد تداخل‌ ایجاد می‌شود.

ب‌) هورمونهای‌ هپیوفیزی‌

FSH  و  LH (Luteinizing Hormone) (Follicle Stimulating Hormone)

نام‌ آنالیت‌:  FSH  و  LH (Luteinizing Hormone) (Follicle Stimulating Hormone)

ساختمان‌ و متابولیسم‌:

هورمون‌های‌ گلیکوپروتیئینی‌ مترشحه‌ از هیپوفیز که‌ از دو زنجیره‌ پپتیدی‌ تشکیل‌ شده‌اند  -subunit a که‌ از ۸۹ اسید آمینه‌ که‌ ساختمان‌ مشابه‌  GH  و  LH  و  TSH  دارد و  -subunit bفعالیت‌ ایمونولوژیک‌ داخل‌ سلولی‌ است‌.

FSH  و  LH  از سلول‌های‌ بازوفیل‌ هیپوفیز قدامی‌ ترشح‌ می‌شود. باندهای‌ غیرکوالانت‌ توسط‌ این‌ سلول‌ها سنتز می‌شوند و تحت‌ کنترل‌  GnRh  هیپوتالاموس‌ هستند.

ترشح‌ بالا و پایین‌ این‌ هورمون‌ها در حقیقت‌ بستگی‌ به‌ تیتراستروئیدهای‌ در گردش‌ با مکانیزم‌ فیدبک‌ منفی‌ دارند. فعالیت‌ بیولوژیک‌  FSH  در زنان‌ القاء رشد و بلوغ‌ فولیکول‌ گراف‌ می‌باشد.

در زمان‌ پریود  FSH  یک‌ الگوی‌ سیکلیک‌ را طی‌ می‌کند که‌ بسته‌ به‌ تیتراسترادیول‌ و پروژسترون‌ است‌. مدت‌ کوتاهی‌ قبل‌ از تخمک‌ گذاری‌ یک‌ افزایش‌ قابل‌ توجه‌  FSH  وجود دارد که‌ برای‌ ردیابی‌ مراحل‌ پریود و تشخیص‌ نقص‌ کارکرد هیپوفیز روش‌ تشخیصی‌ مناسبی‌ است‌. در مردان‌ پروسه‌ سیکلیک‌ نیست‌ و توسط‌ اسپرماتوژنز تنظیم‌ می‌شود. در زنان‌ در دوران‌ نزدیک‌ منوپوز افزایش‌ تیتر موجود است‌.

این‌ هورمونهای‌ گونادوتروپیک‌ هیپوفیز قدامی‌ به‌ ترتیب‌  FSH  با وزن‌ مولکولی‌ (۳۰۰۰۰) و  LH  با وزن‌ مولکولی‌ (۳۲۰۰۰) شامل‌ ۳۰-۱۵% کربوهیدرات‌ می‌باشند که‌ شامل‌ فروکتوز – مانوز – گالاکتوز – گلوکز آمین‌ – گالاکتوز آمین‌ و اسید سیالیک‌ هستند.

subunit bها در آمینواسیدها متفاوتند.  -subunit a ایزوله‌ شده‌ فعالیت‌ بیولوژیکی‌ را سبب‌ می‌شود و  -subunit bایزوله‌ ممکن‌ است‌ فعالیت‌ بیولوژیک‌ داخلی‌ کمی‌ داشته‌ باشد اما زمانی‌ که‌ این‌ دو با هم‌ ترکیب‌ شوند فعالیت‌ به‌ حداکثر می‌رسد.

حضور  a و  bبرای‌ شناسایی‌ گیرنده‌ اختصاصی‌ مهم‌ است‌ و  b برای‌ پاسخ‌ بیولوژیکی‌ حائز اهمیت‌ است‌. آنتی‌ سرم‌ اختصاصی‌ برای‌  subunit bاساس‌ روشهای‌ ایمنولوژیک‌ را رهبری‌ می‌کند. در مردان‌  FSH  اسپرماتوژنز را تحریک‌ می‌کند و  LH  مسئول‌ تولید تستوسترون‌ توسط‌ سلولهای‌  Leydig  بیضه‌ هاست‌.

معرفی‌ آزمایش‌، کاربرد بالینی‌:

در سندروم‌ ترنر  (Turner)  برداشت‌ تخمدان‌ها و در مردان‌ برداشت‌ بیضه‌ها و  agenesis  آنورکیسم‌ (فقدان‌ بیضه‌) و بلوغ‌ دیررس‌ افزایش‌ دیده‌ می‌شود. در موارد آمنوره‌ – سیکل‌ بدون‌ تخمک‌ گذاری‌ – کم‌ کاری‌ هیپوفیز سندرم‌ (بیضه‌های‌ زنانه‌) و نئوپلاسم‌ بیضه‌ها دیده‌ می‌شود.

در سندرم‌ کلاین‌ فلتر و تومورهای‌ هیپوفیز آزاد کننده‌ گونادوتروپین‌ افزایش‌ همچنین‌ در حاملگی‌ – نقص‌ هیپوتالاموس‌ -  PCOD  تخمدان‌ سازندة‌ کیست‌ هموکروماتوز و آنمی‌ داسی‌ شکل‌ افزایش‌ دیده‌ خواهد شد.

اساس‌ روش‌ متداول‌:  اساس‌، ایمنواسی‌ با آنتی‌ بادی‌های‌ منوکلونال‌ است‌  RIA  براساس‌ ساندویچ‌

روش‌ مرجع‌:

RIA  با روش‌  sandwich  که‌ در بعضی‌ کیت‌ها آنتی‌ بادی‌ اول‌ در لوله‌ تثبیت‌ می‌شود و مولکول‌های‌ منفرد هم‌ بعنوان‌ آنتی‌ بادی‌ دوم‌ عمل‌ می‌کنند که‌ همان‌ مولکول‌ نشاندار هستند. در روش‌های‌ امروزی‌، مقدار مشخصی‌ از  FSH  و  LH  باند می‌شود. سپس‌ ید رادیوایزوتوپ‌ ۱۲۵ اضافه‌ شده‌ بعد از انکوباسیون‌ مولکول‌ نشاندار به‌ جایگاههای‌ غیراشغال‌ شده‌ متصل‌ می‌شود.

جداسازی‌ انتی‌ بادی‌ باند شده‌ از هورمون‌ آزاد معمولا با رسوب‌گیری‌ توسط‌ یک‌ آنتی‌ بادی‌ ثانویه‌ انجام‌ می‌گیرد که‌ شامل‌ یک‌ پلی‌ مر با وزن‌ مولکولی‌ بالا مثل‌ پلی‌ اتیلن‌ گلیکول‌ می‌باشد که‌ می‌تواند زمان‌ انکوباسیون‌ و رسوب‌گیری‌ را کاهش‌ دهد.

رادیواکتیویته‌ رسوب‌ باقیمانده‌ پس‌ از تخلیه‌ محلول‌ رویی‌ و با توجه‌ به‌ منحنی‌ استاندارد سنجیده‌ می‌شود.

روش‌ ارجح‌:  الکتروکمی‌لومینسانس‌.

روش‌های‌ دیگر:

بیواسی‌ – رسپتوراسی‌ و ایمنواسی‌ با شاخص‌ رادیواکتیو و غیررادیواکتیو. روش‌های‌ سریع‌ بر مبنای‌ تأثیرات‌ گونادوتروپین‌ها روی‌ تخمدان‌ موش‌ صحرایی‌ پایه‌ گذاری‌ شده‌اند که‌ غیر حساس‌ و فاقد ویژگی‌ و دقت‌ کافی‌ هستند.

روش‌ ایمنوفلوئورومتریک‌ و  ELISA  با استفاده‌ از دو آنتی‌ بادی‌ منوکلونال‌ و بر اساس‌ ساندویچ‌.

نوع‌ نمونه‌ قابل‌اندازه‌گیری‌:

سرم‌ غیرهمولیز و غیرلیپمیک‌ و غیرایکتریک‌ که‌ تا ۸ روز در دمای‌ اتاق‌ و ۲ هفته‌ در یخچال‌ و به‌ مدت‌ بیشتر در ۲۰- درجه‌ پایدار است‌ بخاطر سیکلیک‌ بودن‌ و تغییرات‌ پریودیک‌ گونادوتروپین‌ بهتر است‌ در چند سری‌ اندازه‌گیری‌ انجام‌ شود و نمونه‌ ادرار نباید در حضور مادة‌ محافظ‌ باشد و گاه‌ نمونة‌ مایع‌ آمنیوتیک‌ نیز مورد آزمایش‌ قرار می‌گیرد.

محدوده‌ طبیعی‌:

در سرم‌:

IU/L  یا  mIU/ml

مردان‌  ۴/۱۵-۴۲/۱

زنان‌  فاز فولیکولی‌        ۹/۹-۳۹/۱

فاز لوتئال‌          ۲/۹-۰۹/۱

پیک‌ تخمک‌گذاری‌       ۲/۱۷-۱۷/۶

پس‌ از یائسگی‌        ۶/۱۰۰-۳/۱۹

واکنش‌ تداخلی‌:

سایمتیدین‌ – کلومیفن‌ – لوودوپا باعث‌ افزایش‌ و کورتیکواستروئیدها – مگسترول‌ فنوتیازین‌ها، استانوزولول‌ و قرص‌ ضد بارداری‌ باعث‌ کاهش‌ در نتیجه‌ آزمایش‌ می‌شوند.

معایب‌ و فواید روش‌ حاضر:

کالیبراسیون‌ روش‌های‌ حاضر از مشکل‌ترین‌ مراحل‌ است‌. روش‌های‌ همراه‌ با آنتی‌ منوکلونال‌ بر پایه‌  IRMA  در مقابل‌  -subunit afree  اختصاصی‌تر و حساس‌تر از ایمنواسی‌های‌ پلی‌کلونال‌ هستند.

 تست پرولاکتین یا PRL  برای تعیین اینکه آیا سطح پرولاکتین فرد بالاتر (یا بعضی اوقات، پایین تر) از حد طبیعی است؛ هنگامی که فرد علائم پرولاکتین بالا، مانند گالاکتوره و یا اختلالات بینایی و سردرد دارد؛ تشخیص ناباروری و ناتوانی جنسی در مردان؛ تشخیص ناباروری در زنان؛ تشخیص تومور تولید کننده پرولاکتین (پرولاکتینوما) و پایش عود آن؛ برای پیگیری کاهش تستوسترون در مردان؛ برای پایش عود پرولاکتینوما؛ ارزیابی عملکرد هیپوفیز قدامی (همراه با سایر هورمون ها) درخواست می شود.

هنگامی که فرد به یک بیماری مبتلا است یا داروهایی مصرف می کند که ممکن است بر تولید دوپامین اثر بگذارند، گاهی اوقات ممکن است غلظت پرولاکتین پایش شود.
توضیح راجع به تست

پرولاکتین، هورمون تولید شده توسط بخش قدامی غده هیپوفیز است. ترشح پرولاکتین توسط دوپامین شیمیایی مغز تنظیم و مهار می شود. به طور طبیعی در مقادیر کم در مردان و در زنان غیر باردار وجود دارد. نقش اصلی پرولاکتین، پیش بردن شیردهی (تولید شیر پستان) است.

میزان پرولاکتین معمولا در طول بارداری و درست پس از زایمان بالا است. در طی حاملگی، هورمونهای پرولاکتین، استروژن و پروژسترون، توسعه شیر پستان را تحریک می کنند. پس از زایمان، پرولاکتین به شروع و حفظ شیر پستان کمک می کند.

● در چه شرایطی تست افزایش می یابد

سطوح بالای پرولاکتین در دوران بارداری و پس از زایمان، پرولاکتینوما، بیماری های هیپوتالاموسی، کم کاری تیروئید، بیماری کلیوی، سایر تومورها و بیماری های هیپوفیز و سندرم تخمدان پلی کیستیک دیده می شود. استرس بیماری، تروما و حتی ترس از آزمایش خون و تحریک نوک پستان باعث افزایش خفیف پرولاکتین می شوند.

● تست های تکمیلی

FSH, LH, Testosterone, DHEAS, Estrogen, Progesterone

● طریقه جمع آوری نمونه

نمونه خون از طریق فروبردن سوزن داخل ورید بازو به دست می آید

● آمادگی خاصی لازم نیست

● زمان نمونه گیری

نمونه باید ۳ تا ۴ ساعت پس از بیدار شدن جمع آوری شود.

● نوع نمونه

نمونه خون از ورید بازو

● بهترین زمان نمونه گیری

در حالت ایده آل، نمونه خون معمولا باید در مدت کوتاهی پس از بیدار شدن، ترجیحا بعد از این که فرد برای ۳۰ دقیقه آرام و بیحرکت بود، گرفته شود.

● دستورالعمل و شرایط قبل از آزمایش پرولاکتین

۱)زمان مناسب جهت نمونه گیری برای آزمایش , صبح هنگام و حداقل ۲ ساعت بعد از بیدار شدن میباشد.

۲)توصیه می شود قبل از نمونه گیری از پیاده روی , ورزش  و هر نوع فعالیت بدنی اجتناب شود.

۳)حداقل طی ۱۲ ساعت اخیر تماس جنسی یا نزدیکی و تحریک سینه انجام نشده باشد.

۴)در هنگام پذیرش , توضیحات فوق به بیمار داده میشود. چنانچه شرایط لازم رعایت نشده باشد, لطفا آزمایش را در زمان مناسب دیگری تکرار نمایید.

● تداخلات دارویی

داروهایی مانند استروژن، داروهای ضد افسردگی سه حلقه ای، خواب آورها، آمفتامین ها، داروهای فشار خون بالا (رزرپین، وراپامیل، متیل دوپا) و برخی از داروهایی که برای درمان ریفلاکس معده (سایمتیدین) استفاده می شوند، باعث افزایش و داروهایی مانند دوپامین، لوودوپا و مشتقات آلکالوئیدهای ارگو باعث کاهش پرولاکتین می شوند.

 تستسترون از هورمون‌های مهم موجود در بدن زن و مرد می‌باشد که اثرات آندروژنیک (جنسیتی) و آنابولیک (سازنده، رشد دهنده) دارد.

تولید تستوسترون پیش از دو ماهگی جنین در رحم مادر آغاز گشته و در تعیین نرینگی یا مادینگی آن نقش دارد.

تولید این هورمون در دوره بلوغ جنسی افزایش یافته و عامل اصلی تغییرات فیزیکی این دوران به‌شمار می‌آید.

به طور متوسط بدن هر مرد ۲۰ برابر بیشتر از بدن هر زن تستوسترون تولید می‌کند هرچند به دلیل متابولیسم بیشتر سطح پلاسمایی این هورمون در مردان فقط هفت برابر زنان است..

تستوسترون از هورمون ‌های استروئیدی بدن است که ساختمان اصلی سازنده آن را کلسترول تشکیل می ‌دهد.

با افزایش تستوسترون، LH کاهش می یابد، در حالی که افزایش LH باعث کاهش تستوسترون می شود. سطوح تستوسترون روزانه است، اوج آن در ساعات اولیه صبح (حدود ۴:۰۰ تا ۸:۰۰)، و پایین ترین سطح آن در غروب (حدود ۴:۰۰ تا ۸:۰۰ بعد از ظهر) است.

تستوسترون همچنین توسط غدد آدرنال در هر دو جنس مرد و زن، و در مقادیر کم توسط تخمدان ها در زنان، تولید می شود. در زنان، تستوسترون به استرادیول (هورمون جنسی اصلی در زن) تبدیل می شود.

آزمایش تستوسترون ( Testosterone ) با نام های متعارف Total testosterone  نیز خوانده می شود

علت درخواست تست

این تست برای تشخیص بیماری های مختلف در مردان، زنان و پسران، شامل بلوغ تأخیری یا زودرس در پسران؛ کاهش میل جنسی در مردان و زنان؛ اختلال نعوظ در مردان؛ ناباروری در زنان و مردان؛ تومور بیضه در مردان؛ اختلالات هیپوتالاموس و یا هیپوفیز، و پرمویی و بروز صفات مردانه در دختران و زنان؛ برای تعیین سطح غیرطبیعی تستوسترون در مردان و زنان درخواست می شود.

سطح غیرطبیعی در مردان، ممکن است به توضیح مشکل نعوظ (اختلال نعوظ) ، ناتوانی در باردار کردن شریک زندگی (ناباروری)، بلوغ زودرس یا تأخیری؛ و در زنان، ظهور ویژگی های فیزیکی مردانه (بروز صفات مردانه)، ناتوانی در باردار شدن و به عنوان شاخصی برای سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) کمک کند.

اگر بیمار مرد است و پزشک فکر می کند که بیمار ممکن است نابارور باشد، یا اگر بیمار قادر به رسیدن به، یا حفظ نعوظ نمی باشد؛ اگر بیمار پسری با بلوغ زودرس یا تأخیری است؛ اگر بیمار مؤنث است، اما دارای صفات مردانه، مانند صدای بم یا موی زیاد بدن (پرمویی) می باشد، یا آمنوره دارد، یا نابارور است، این تست درخواست می شود.

در چه شرایطی تست افزایش می یابد

تستوسترون بعد از ورزش افزایش می یابد. در مردان با تومور بیضه؛
تومورهای آدرنال که تستوسترون تولید می کنند؛ استفاده از آندروژن ها (که استروئیدهای آنابولیک نیز نامیده می شوند)؛ بلوغ زودرس با علت ناشناخته در پسران؛ پرکاری تیروئید؛ هیپرپلازی مادرزادی آدرنال و در زنان، با سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS)؛ تخمدان یا تومور غده آدرنال؛ هیپرپلازی مادرزادی آدرنوکورتیکال افزایش می یابد.
در چه شرایطی تست کاهش می یابد

تستوسترون با افزایش سن در مردان؛ بیماری های هیپوتالاموس و یا هیپوفیز؛
بیماری های ژنتیکی که می توانند باعث کاهش تولید تستوسترون در مردان جوان شوند (سندروم های کلاین فلتر، Kallman، و Prader-Willi)، یا ناتوانی بیضه و ناباروری (در دیستروفی میوتونیک، شکلی از دیستروفی عضلانی)؛ تولید ناقص تستوسترون به دلیل آسیب رساندن به بیضه ها، مانند اعتیاد به الکل، صدمه فیزیکی و یا بیماری های ویروسی مثل اوریون و بیماری کبدی کاهش می یابد.

تست های تکمیلی

FSH, LH, SHBG, DHEAS, Free and bioavailable testosterone (see FAQ section), Estradiol (see Estrogen), DHT, Gonadotropin-releasing hormone

طریقه جمع آوری نمونه

نمونه خون از طریق فروبردن سوزن داخل ورید بازو به دست می آید
تشخیص های افتراقی

آمادگی بیمار

آمادگی خاصی لازم نیست؛ عدم انجام ورزش سنگین

زمان نمونه گیری

محدوده مرجع (نرمال رنج) وابسته به جنس زن/مرد

نوع نمونه

نمونه خون از ورید بازو

بهترین زمان نمونه گیری

تداخلات دارویی

داروهایی شامل آندروژن ها و استروئیدها، می توانند سطح تستوسترون را کاهش دهند.
داروهایی مانند داروهای ضد تشنج، باربیتورات ها و کلومیفن می توانند سطح تستوسترون را افزایش دهند.

زنانی که تحت درمان با استروژن هستند، ممکن است میزان تستوسترون افزایش یافته داشته باشند.

قسمت پیشین هیپوفیز ، مهمترین و بزرگترین قسمت هیپوفیز است. این بخش قدامی در انسان ۷۰ درصد وزن غده را تشکیل می‌دهد و محل سنتز و ترشح چندین هورمون است که بیشتر عمل تحریک و تنظیم ترشحات سایر غدد درون ریز را به عهده دارند و به همین جهت آنها هورمونهای محرک (Stimulating hormone) می‌نامند.

هورمون پرولاکتین یا لاکتوژن و هورمون رشد یا سوماتوتروپین هورمون ، از مهمترین هورمونهای بخش قدامی هیپوفیز هستند.

تمامی هورمونهای قدامی هیپوفیز از یک پیش ساز گلیکوپروتئینی حاصل می‌شوند. این ترکیب پیش ساز از ۲۶۴ اسیدآمینه ساخته شده است که پرواوپیوملانوکورتین گویند. این ترکیب هیدرولیزهای آنزیمی مختلفی را تحمل کرده و در نتیجه به پپتیدهایی با اندازه‌های مختلف تبدیل می‌شود که هر کدام از پپتیدهای حاصل ، عمل هورمونی خاصی را انجام می‌دهند.

ترکیب پرواپیوملانوکورتین بوسیله سلولهای حلقه قوسی غده هیپوتالاموس و سلولهای قدامی هیپوفیز ، سنتز می‌گردد.

نحوه عملکرد هیپوتالاموس و هیپوفیز قدامی

هیپوتالاموس مغز ، مرکز هماهنگ کننده سیستم آندوکرین می‌باشد که پیامها را از سیستم اعصاب مرکزی دریافت و هماهنگ می‌کند. در پاسخ به پیامها ، هیپوتالاموس تعدادی از هورمونهای تنظیمی (عوامل آزاد کننده) را تولید می‌نماید که مستقیما از طریق عروق خونی اختصاصی و نورونهایی که دو غده را به‌ یکدیگر متصل می‌کنند به غده هیپوفیز مجاور ، منتقل می گردد.

غده هیپوفیز از دو قسمت با عملکرد متفاوت تشکیل شده است. به هیپوفیز خلفی انتهای آکسونی نرونهای متعددی می‌رسد که از هیپوتالاموس منشا می گیرند.

هیپوفیز قدامی با تولید هورمونهای محرک به هورمونهای هیپوتالاموسی موجود در گردش خون ، پاسخ می‌دهند. این پلی‌پپتیدها رده بعدی غدد آندوکرین شامل قسمت قشری غدد فوق کلیوی ، غده تیروئید ، تخمدان و بیضه‌ را فعال می‌نمایند. به دنبال تحریک این غدد ، هورمونهای اختصاصی آنها وارد گردش خون شده و به گیرنده‌های هورمونی موجود در روی یا داخل سلولهای هدف ، متصل می‌گردند. هورمون رشد مترشحه از هیپوفیز قدامی بر روی کبد و استخوان ، تاثیر می‌گذارد.

نحوه تنظیم سنتز و ترشح هورمون رشد

غلظت هورمون رشد در بافت هیپوفیزی ۱۵ – ۵ میلیگرم بر گرم یعنی بیشتر از غلظت سایر هورمونهای هیپوفیزی است. وزن مولکولی این هورمون ۲۲ هزار دالتون است. همانند بیشتر هورمونهای هیپوفیزی ترشح هورمون رشد ، حالت یک جریان دائمی و یکنواخت را ندارد، بلکه به صورت جریانات ضربانی (Pulsatile) انجام می‌پذیرد.

میزان ترشح این هورمون تحت تاثیر تحریکات عصبی و خواب و بیداری می‌باشد. بطوریکه غلظت پلاسمایی این هورمون ، ممکن است در ظرف چند دقیقه ۱۰ برابر شود.

بیشترین افزایش هورمون در پلاسما مدت کوتاهی پس از به خواب رفتن رخ می‌دهد. عوامل موثر در ترشح هورمون رشد عباتند از: شوک وتنشهای عصبی ، درد ، سرما ، عمل جراحی ، گرسنگی ، هیپوگلسیمی ، ورزش ، خوردن غذاهای پروتئینی و بالاخره اسید آمینه آرژینین . شوکهای عصبی از طریق تاثیر کوتاکولامینها بر روی هیپوتالاموس موجب زیاد شدن ترشح هورمون می‌گردند.

اثرات کلیه عوامل نامبرده شده با توجه به خاصیت فیزیولوژیک بسیار مهم هورمون رشد که همواره از مصرف گلوکز در بدن جلوگیری می‌کند، توجیه پذیر است. زیرا به هنگام وقوع شوک عصبی، هیپوگلیسمی ، گرسنگی و خواب، هورمون رشد از یک سو با بکار انداختن واکنشهای لیپولیز مقدار بیشتری اسیدهای چرب آزاد را به سلول می‌رساند و از سوی دیگر ورود اسیدهای آمینه به داخل سلول را زیاد می‌کند (واکنشهای نوسازی گلوکز) ، تا به این ترتیب از مصرف گلوکز جلوگیری نموده و آن را برای نیازهای سلولهای مغزی حفظ کند.

اثر غلظت گلوکز در ترشح هورمون رشد

غلظت گلوکز در سلولهای ترشح کننده هورمون آزاد کننده هورمون رشد در هسته هیپوتالاموس ، عامل اصلی در تنظیم هورمون رشد می‌باشد. تجربه نشان می‌دهد که ترکیبات مشابه گلوکز (۲- دزاکسی گلوکز) که از عوامل مهارکننده واکنشهای گلیکولیز بوده و باعث افزایش غلظت گلوکز در خون می‌شوند، ترشح هورمون رشد را نیز زیاد می‌کنند. در صورتی که قرار بود افزایش گلوکز در پلاسما موجب قطع ترشح هورمون رشد شود.

می‌توان نتیجه گرفت که عامل اصلی تنظیم ترشح هورمون ، سرعت و میزان متابولیسم گلوکز در داخل سلولهای ترشح کننده هورمون آزاد کننده رشد است و نه غلظت گلوکز در پلاسمای خون.

اثر آرژینین در ترشح هورمون رشد

اثر محرک آرژینین و یا غذاهای غنی از پروتئین در ترشح هورمون رشد نیز خود مکانیسم تنظیم کننده‌ای است تا به این ترتیب ، اسیدهای آمینه در پلاسما به داخل سلولها انتقال یافته و در ساختمان پروتئینها شرکت جویند و یا به اشکال دیگر ذخیره انرژی تبدیل شود. یکی از کارهای هورمون رشد ، شرکت در پروتئین سازی است.

اثر سایر مواد و هورمونها بر ترشح هورمون رشد

تعداد زیادی از هورمونها یا ترکیبات مشابه آنها مانند استروژن، دوپامین ، ترکیبات آلفا- آدرنرژیک ، سروتونین ، پلی‌پپتیدهای هم اثر تریاک (Opiate) ، هورمونهای روده‌ای و گلوکاگن بر روی سلولهای هسته هیپوتالاموس تاثیر گذاشته و در تنظیم هورمون رشد دخالت می‌نمایند.

مهمترین عامل تنظیم ، هورمونی است به نام فاکتور رشد شبه انسولین (IGF-1) و یا سوماتومدین C که توسط کبد ساخته می‌شود و به نظر می‌آید که مهمترین اثر فیزیولوژیک هورمون رشد یعنی اثر آن در رشد استخوانها با دخالت این هورمون (IGF-1) انجام می‌پذیرد.

خواص فیزیولوژیک و بیوشیمیایی

رشد بدن

اثرات این هورمون در رشد بدن با دخالت پروتئین واسطی به نام فاکتور رشد شبه انسولین (IGF-1) و یا سوماتومدین C ، انجام می‌پذیرد. این پروتئین واسط از خانواده ژن فاکتورهای شبه انسولین و از نظر ساختمانی شبیه پروانسولین است. پپتید مشابه دیگری نیز به نام (IGF-2) در پلاسمای خون انسان وجود دارد که یک عامل محرک تکثیر سلولی است.

(IGF-1) دارای ۷۰ اسید آمینه و (IGF-2) دارای ۶۷ اسید آمینه است. غلظت پلاسمایی (IGF-2) ، دو برابر (IGF-1) است. با وجود این به نظر می‌رسد که واسط اصلی در انجام اثرات هورمون رشد همان (IGF-1) می‌‌باشد، زیرا افرادی که دارای مقدار کافی فاکتور (IGF-2) بوده ولی دچار نقصان (IGF-1) می‌باشند، کوتاهی قد مانده و بدن آنها رشد طبیعی ندارد.

متابولیسم پروتئینها

هورمون رشد سرعت انتقال اسیدهای آمینه به داخل سلولهای عضلانی را زیاد می‌کند و مستقیما نیز دارای اثر فعال کننده سنتز پروتئینهاست. اینگونه اثرات هورمون رشد با انسولین مشابهت دارد.

متابولیسم کربوهیدراتها

در متابولیسم کربوهیدراتها ، هورمون رشد اثری مخالف انسولین دارد. افزایش گلوکز خون پس از تزریق هورمون رشد ، نتیجه دو نوع اثر است. یکی صرفه جویی در مصرف آن در بافتهای محیطی و دیگری افزایش فعالیت واکنشهای نوسازی گلوکز در کبد . هورمون رشد در کبد با فعال کردن واکنشهای نوسازی گلوکز از منشا اسیدهای آمینه ، ذخیره گلیکوژن را نیز افزایش می‌دهد.

در دوره واکنشهای گلیکولیز اثر مهار کنندگی هورمون رشد در چندین مکان بروز می‌کند و به نظر می‌آید که این هورمون از ورود گلوکز به داخل سلول نیز جلوگیری می‌نماید. هورمون رشد در عضله با آزاد نمودن اسیدهای چرب از منشا ذخیره تری‌گلیسریدها نیز از انجام واکنشهای گلیکولیز جلوگیری می‌کند.

تجویز هورمون رشد به مدت طولانی ممکن است به بروز بیماری دیابت منجر شود.

متابولیسم چربیها

تجویز هورمون رشد در ظرف مدت ۶۰ – ۳۰ دقیقه باعث افزایش اسیدهای چرب آزاد در خون (از منشا بافت چربی) و افزایش اکسیداسیون اسیدهای چرب در کبد می‌گردد. اثر هورمون رشد در متابولیسم کربوهیدراتها و چربیها بدون دخالت (IGF-1) انجام می‌گیرد.

متابولیزم مواد معدنی

هورمون رشد و فاکتور (IGF-1) باعث افزایش جذب و نگهداری یونهای کلسیم ، منزیم و فسفاتها در بدن می‌گردند و این عمل آنها احتمالا در ارتباط با اثری است که در رشد استخوانهای طویل دارا هستند.

آیا هورمون رشد می‌تواند مستقیما موجب رشد اسکلت و غضروف شود؟

در جواب باید بگوییم خیر. دانشمندان در سال ۱۹۵۷ آزمایشی انجام دادند. در کشت سلولهای غضروفی در خارج بدن ، پس از تزریق هورمون رشد ، سلولهای غضروفی در پاسخ به هورمون رشد ، رشد نکردند. پس چرا این هورمون در داخل بدن باعث رشد می‌شود و در خارج بدن اثر ندارد؟

اینطور فرض کردند که هورمون رشد باعث تولید ماده دیگری می‌شود و آن ماده است که باعث رشد استخوانها و غضروف می‌شود. تحت تاثیر هورمون رشد یک فاکتور شبه انسولین به نام سوماتومدین C در سلولهای کبدی ساخته می‌شود که نقش اصلی را در رشد اسکلت بدن بازی می‌کند.

بیماریهای ناشی از اختلال در ترشح هورمون رشد

کمبود ترشح هورمون رشد بویژه در دوران کودکی ، حائز اهمیت زیادی است زیرا سبب متوقف شدن رشد طبیعی کودک و کوتاه قدی (Dwarfism) می‌گردد.

اختلال در رشد بدن ممکن است به علت کمبود ترشح هورمون رشد باشد که در این صورت تجویز هورمون رشد باعث برطرف شدن کمبود و ادامه رشد می‌گردد.

عدم رشد طبیعی ممکن است به علت اختلالاتی در بافتهای هدف و یا فقدان فاکتورهای IGF2 و IGF1 رخ دهد، در این نوع کوتاه قدی تجویز هورمون رشد موثر نخواهد بود.

افزایش ترشح هورمون رشد اگر در سنین کودکی رخ دهد یعنی در زمانی که هنوز انتهای اپی‌فیزی استخوانهای طویل بسته نشده‌اند. در این صورت استخوانهای طویل ، رشدی بیشتر از حالت طبیعی داشته و بیماری بلند قدی و یا غول پیکری یا (Gigantism) بروز می‌کند.

اگر افزایش ترشح هورمون رشد پس از دوران بلوغ رخ دهد موجب رشد غیر طبیعی قطری استخوانهای جمجمه ، صورت ، پیشانی ، فکها و دست و پا و درشت پیکری (Acromegaly) می‌گردد که ممکن است با برخی عوارض متابولیسمی و حتی دیابت قندی همراه باشد.

 DHEAS را می توان برای کمک به تشخیص تومورها در قشر غده آدرنال (تومورهای آدرنوکورتیکال) ، سرطان آدرنال و هیپرپلازی آدرنال مادرزادی یا هیپرپلازی آدرنال بالغین و برای جدا کردن این بیماری ها از تومورها و سرطان های تخمدان اندازه گیری نمود.

غلظت های DHEAS اغلب همراه با سایر هورمون ها مانند FSH ،LH، پرولاکتین، استروژن و تستوسترون، برای کمک به تشخیص سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) و برای کمک به رد دیگر علل ناباروری، آمنوره و پرمویی اندازه گیری می شود.

DHEAS، یک آندروژن است، هورمون جنسی مردانه که در خون مردان و زنان وجود دارد. خصوصیات ثانویه جنسی مردانه را در بلوغ توسعه می دهد و می تواند توسط بدن به آندروژن قویتر مانند تستوسترون و آندروستندیون تغییر شکل دهد، یا می تواند به هورمون زنانه استروژن تبدیل شود. ترشح DHEAS توسط هورمون هیپوفیزی آدرنوکورتیکوتروپیک (ACTH) و دیگر فاکتورهای هیپوفیز کنترل می شود.

DHEAS به عنوان شاخص عملکرد آدرنال، مفید است. تومورها و سرطان های آدرنال و هیپرپلازی آدرنال می توانند منجر به تولید بیش از حد DHEAS شوند. مقدار بالای DHEAS ممکن است در مردان بزرگسال مورد توجه نباشد، اما می تواند منجر به آمنوره و نشانه های قابل مشاهده بروز صفات مردی در زنان باشد.

توضیح راجع به تست

مقدار اضافی DHEAS در کودکان، می تواند باعث بلوغ زودرس در پسران و آلت تناسلی خارجی دوگانه، موی اضافی در بدن و دوره قاعدگی غیر طبیعی در دختران شود.
در چه شرایطی تست افزایش می یابد

سندرم تخمدان پلی کیستیک، سرطان آدرنال و هیپرپلازی آدرنال، سطح DHEAS را افزایش می دهند.

در چه شرایطی تست کاهش می یابد

مقدار پایین DHEAS ممکن است ناشی از اختلالات آدرنال و یا کم کاری هیپوفیز، یک بیماری که باعث کاهش سطح هورمون های هیپوفیزی که تولید و ترشح هورمون های آدرنال را تنظیم می کنند، باشد.

تست های تکمیلی

Testosterone; ACTH; FSH; LH; Prolactin; Estrogen; SHBG; 17-Hydroxyprogesterone

طریقه جمع آوری نمونه

نمونه خون از طریق فروبردن سوزن داخل ورید بازو به دست می آید
تشخیص های افتراقی

آمادگی بیمار

آمادگی خاصی لازم نیست، هرچند که زنان باید به پزشک خود در مورد زمان آزمایش صحبت کنند. پزشک ممکن است بخواهد نمونه یک هفته قبل یا بعد از دوره قاعدگی گرفته شود.

نوع نمونه

نمونه خون از ورید بازو

اطلاعات تکمیلی

سطح DHEAS نرمال همراه با دیگر سطوح آندروژن طبیعی، ممکن است نشان دهد که غده آدرنال عملکرد طبیعی دارد. به ندرت، وقتی تومور یا سرطان آدرنال وجود دارد، اما هورمون ترشح نمی شود، ممکن است DHEAS نرمال باشد.

با سندرم تخمدان پلی کیستیک، DHEAS ممکن است افزایش یابد، اما می تواند نرمال هم باشد، چون این اختلال معمولا به تولید آندروژن تخمدان (اصولا تستوسترون) وابسته است.

افزایش سطح DHEAS ممکن است تومور آدرنوکورتیکال، سرطان یا هیپرپلازی آدرنال را نشان دهد. افزایش سطح DHEAS، تشخیصی یک بیماری خاص نیست؛ معمولا نیاز به آزمایش بیشتر برای یافتن علت عدم تعادل هورمونی را نشان می دهد.

محل ساخت انسولین در پانکراس

تاریخچه

ساختمان شیمیایی انسولین

 پژوهشگران دانشگاه سئول و اینچون کره جنوبی اعلام کردند خواجه های دربار امپراطوری کره به طور متوسط هفتاد سال عمر می کردند و طول عمرشان چهارده تا نوزده سال بیش از مردان کامل بود. این اختلاف بسیار محسوس می تواند تا حدودی نشان دهنده اختلاف میان طول عمر میان زنان و مردان باشد.

متخصصان کره‌ای در این مطالعه اظهار داشتند: مردان عقیم که به دلایل پزشکی، فاقد این هورمون‌های جنسی هستند در مقایسه با مردان سالم و بارور، نسبتا بیشتر عمر می‌کنند.

این یافته حاصل مطالعات دقیق روی ژن‌های گروهی از اشراف زاده‌های کره‌ای است.

هورمون های مردانه از جمله تستسترون مظنون اند که اثر منفی روی سیستم ایمنی بدن دارند و برخی مطالعات این هورمون ها را عامل بروز حملات قلبی عروقی در مردان که بیش از زنان است عنوان کرده اند.

مطالعات آزمایشگاهی روز موش ها و سگ ها پیش تر از افزایش اندک طول عمر حیواناتی که دستگاه جنسی شان برداشته شده بود خبر دادند اما تا کنون هیچ گونه اطلاعات معتبری در این زمینه برای انسان مشاهده نشده است.

پژوهشگران کره ای که مطالعات خود را بر اساس شجره نامه سیصد و هشتاد و پنج خواجه دربار امپراطوری کره سلسله چوسون در سال ۱۸۱۶-۱۷۴۱ انجام داده و در نشریه کارنت بایولوژی منتشر کرده اند نشان می دهد شیوه زندگی و تغذیه خواجه ها نمی تواند عامل این طول عمر باشد زیرا خانواده های سالم دیگری که با آنها مقایسه شدند شیوه و شرایط زندگی مشابهی در دربار امپراطوری داشتند.

دکتر کیونگ – جین مین، استاد دانشگاه «این‌ها» در این مطالعه خاطرنشان ساخت: یافته جدید، سرنخ مهمی در رابطه با درک علت تفاوت بین طول عمر زنان و مردان در اختیار متخصصان قرار می‌دهد.