LH  روی‌ سلول‌های‌ لیدیک‌ عمل‌ می‌کند و باعث‌ تحریک‌ تبدیل‌ کلسترول‌ به‌ پرگنونولون‌ می‌شود و در بازگشت‌ سنتز تستوسترون‌ را تحریک‌ می‌کند.

رل‌ اصلی‌  FSH  هنوز روشن‌ نیست‌ ولی‌ مشخص‌ است‌ که‌ روی‌ سلولهای‌  sertoli  عمل‌ می‌کرده‌ و گامتوژنز را تحریک‌ می‌کند و سنتز و آزادسازی‌  inhibin  را سبب‌ می‌شود، استروئیدهای‌ جنسی‌ و  inhibin  با هم‌ کنترل‌ فیدبک‌ منفی‌ روی‌ ترشح‌  FSH  و  LH اعمال‌ می‌کنند.

معرفی‌ آزمایش‌، کاربرد بالینی‌:

هیپوگونادیسم‌ هیپوگونادو تروپیک‌ زمانی‌ اتفاق‌ می‌افتد که‌ نقصانی‌ در هیپوتالاموس‌ و هیپوفیز جهت‌ جلوگیری‌ از تحریک‌ گونادها وجود داشته‌ باشد. عوامل‌ ایجادکنندة‌ آن‌ شامل‌ کم‌ کاری‌ ناشی‌ از پان‌ هیپوفیزی‌ و سندروم‌های‌ هیپوتالاموس‌ است‌. کمبود  GnRh  – هیپرپرولاکتینمی‌ – سوء تغذیه‌ یا آنورکسی‌ که‌ همه‌ این‌ نارسایی‌ها سبب‌ کاهش‌ تستوسترون‌ و غلظت‌ گونادوتروپین‌ می‌شود. سندروم‌ کالمن‌ عمومی‌ترین‌ فرم‌ هیپوگونادیسم‌ هیپوگونادوتروپیک‌ است‌ که‌ باعث‌ هیپوگونادیسم‌ و کم‌ شدن‌ حس‌ بویایی‌ در مردان‌ و زنان‌ می‌شود.

هیپوگونادویسم‌ هیپرگونادوتروپیک‌ است‌ که‌ باعث‌ هیپوگونادویسم‌ و کم‌ شدن‌ حس‌ بویایی‌ در مردان‌ و زنان‌ می‌شود.

هیپرگونادیسم‌ هیپرگونادوتروپیک‌ از یک‌ نقص‌ اولیه‌ گونادی‌ سرچشمه‌ می‌گیرد بیماران‌ مبتلا به‌ نقص‌ اولیه‌ بیضه‌ها، افزایش‌  FSH و  LH  و کاهش‌ تستوسترون‌ دارند. علت‌ هیپوگونادیسم‌ اولیه‌ شامل‌ تخریب‌ بیضه‌ها، ناشی‌ از اشعه‌ – بیماری‌ – داروها و نقص‌ کروموزومی‌ و نقص‌ آنزیمی‌ در سنتز آندروژن‌هاست‌.

سن‌ نیز موثر است‌. ۲۰% مردان‌ بالای‌ ۶۰ سال‌ به‌  GnRh  پاسخ‌ می‌دهند. دو مرکز مجزای‌ فیدبکی‌ در هیپوتالاموس‌ وجود دارد.

۱- مرکز فیدبک‌ منفی‌ در پایة‌ میانی‌ هیپوتالاموس‌ و

۲- مرکز فیدبک‌ مثبت‌ در بخش‌ فوقانی‌ هیپوتالاموس‌.

اساس‌ روش‌ متداول‌:  همان‌ اساس‌ حاکم‌ بر روش‌های‌ اندازه‌گیری‌  FSH  و  LH  است‌.

روش‌ مرجع‌:  به‌ روش‌های‌  FSH  و  LH  رجوع‌ شود.

روش‌ ارجح‌:  به‌ روش‌های‌  FSH  و  LH  رجوع‌ شود.

روش‌های‌ دیگر:

به‌ روش‌های‌  FSH  و  LH  رجوع‌ شود. در واقع‌ در اینجا نیز همان‌  FSH  و  LH  اندازه‌گیری‌ می‌شود منتهی‌ در نمونه‌های‌ متعدد بعد از تزریق‌  GnRh  (باید  g/kg m5/2 یا ماکزیمم‌  g m100 داخل‌ عروقی‌ تزیق‌ شود).

واکنش‌ تداخلی‌:

با مصرف‌ داروهای‌ موثر در آزمایش‌  FSH  و  LH  مثل‌ کورتیکواستروئیدها و کلومیفن‌ قرص‌های‌ ضد بارداری‌ و دیگر موارد تداخل‌ ایجاد می‌شود.

ب‌) هورمونهای‌ هپیوفیزی‌

FSH  و  LH (Luteinizing Hormone) (Follicle Stimulating Hormone)

نام‌ آنالیت‌:  FSH  و  LH (Luteinizing Hormone) (Follicle Stimulating Hormone)

ساختمان‌ و متابولیسم‌:

هورمون‌های‌ گلیکوپروتیئینی‌ مترشحه‌ از هیپوفیز که‌ از دو زنجیره‌ پپتیدی‌ تشکیل‌ شده‌اند  -subunit a که‌ از ۸۹ اسید آمینه‌ که‌ ساختمان‌ مشابه‌  GH  و  LH  و  TSH  دارد و  -subunit bفعالیت‌ ایمونولوژیک‌ داخل‌ سلولی‌ است‌.

FSH  و  LH  از سلول‌های‌ بازوفیل‌ هیپوفیز قدامی‌ ترشح‌ می‌شود. باندهای‌ غیرکوالانت‌ توسط‌ این‌ سلول‌ها سنتز می‌شوند و تحت‌ کنترل‌  GnRh  هیپوتالاموس‌ هستند.

ترشح‌ بالا و پایین‌ این‌ هورمون‌ها در حقیقت‌ بستگی‌ به‌ تیتراستروئیدهای‌ در گردش‌ با مکانیزم‌ فیدبک‌ منفی‌ دارند. فعالیت‌ بیولوژیک‌  FSH  در زنان‌ القاء رشد و بلوغ‌ فولیکول‌ گراف‌ می‌باشد.

در زمان‌ پریود  FSH  یک‌ الگوی‌ سیکلیک‌ را طی‌ می‌کند که‌ بسته‌ به‌ تیتراسترادیول‌ و پروژسترون‌ است‌. مدت‌ کوتاهی‌ قبل‌ از تخمک‌ گذاری‌ یک‌ افزایش‌ قابل‌ توجه‌  FSH  وجود دارد که‌ برای‌ ردیابی‌ مراحل‌ پریود و تشخیص‌ نقص‌ کارکرد هیپوفیز روش‌ تشخیصی‌ مناسبی‌ است‌. در مردان‌ پروسه‌ سیکلیک‌ نیست‌ و توسط‌ اسپرماتوژنز تنظیم‌ می‌شود. در زنان‌ در دوران‌ نزدیک‌ منوپوز افزایش‌ تیتر موجود است‌.

این‌ هورمونهای‌ گونادوتروپیک‌ هیپوفیز قدامی‌ به‌ ترتیب‌  FSH  با وزن‌ مولکولی‌ (۳۰۰۰۰) و  LH  با وزن‌ مولکولی‌ (۳۲۰۰۰) شامل‌ ۳۰-۱۵% کربوهیدرات‌ می‌باشند که‌ شامل‌ فروکتوز – مانوز – گالاکتوز – گلوکز آمین‌ – گالاکتوز آمین‌ و اسید سیالیک‌ هستند.

subunit bها در آمینواسیدها متفاوتند.  -subunit a ایزوله‌ شده‌ فعالیت‌ بیولوژیکی‌ را سبب‌ می‌شود و  -subunit bایزوله‌ ممکن‌ است‌ فعالیت‌ بیولوژیک‌ داخلی‌ کمی‌ داشته‌ باشد اما زمانی‌ که‌ این‌ دو با هم‌ ترکیب‌ شوند فعالیت‌ به‌ حداکثر می‌رسد.

حضور  a و  bبرای‌ شناسایی‌ گیرنده‌ اختصاصی‌ مهم‌ است‌ و  b برای‌ پاسخ‌ بیولوژیکی‌ حائز اهمیت‌ است‌. آنتی‌ سرم‌ اختصاصی‌ برای‌  subunit bاساس‌ روشهای‌ ایمنولوژیک‌ را رهبری‌ می‌کند. در مردان‌  FSH  اسپرماتوژنز را تحریک‌ می‌کند و  LH  مسئول‌ تولید تستوسترون‌ توسط‌ سلولهای‌  Leydig  بیضه‌ هاست‌.

معرفی‌ آزمایش‌، کاربرد بالینی‌:

در سندروم‌ ترنر  (Turner)  برداشت‌ تخمدان‌ها و در مردان‌ برداشت‌ بیضه‌ها و  agenesis  آنورکیسم‌ (فقدان‌ بیضه‌) و بلوغ‌ دیررس‌ افزایش‌ دیده‌ می‌شود. در موارد آمنوره‌ – سیکل‌ بدون‌ تخمک‌ گذاری‌ – کم‌ کاری‌ هیپوفیز سندرم‌ (بیضه‌های‌ زنانه‌) و نئوپلاسم‌ بیضه‌ها دیده‌ می‌شود.

در سندرم‌ کلاین‌ فلتر و تومورهای‌ هیپوفیز آزاد کننده‌ گونادوتروپین‌ افزایش‌ همچنین‌ در حاملگی‌ – نقص‌ هیپوتالاموس‌ -  PCOD  تخمدان‌ سازندة‌ کیست‌ هموکروماتوز و آنمی‌ داسی‌ شکل‌ افزایش‌ دیده‌ خواهد شد.

اساس‌ روش‌ متداول‌:  اساس‌، ایمنواسی‌ با آنتی‌ بادی‌های‌ منوکلونال‌ است‌  RIA  براساس‌ ساندویچ‌

روش‌ مرجع‌:

RIA  با روش‌  sandwich  که‌ در بعضی‌ کیت‌ها آنتی‌ بادی‌ اول‌ در لوله‌ تثبیت‌ می‌شود و مولکول‌های‌ منفرد هم‌ بعنوان‌ آنتی‌ بادی‌ دوم‌ عمل‌ می‌کنند که‌ همان‌ مولکول‌ نشاندار هستند. در روش‌های‌ امروزی‌، مقدار مشخصی‌ از  FSH  و  LH  باند می‌شود. سپس‌ ید رادیوایزوتوپ‌ ۱۲۵ اضافه‌ شده‌ بعد از انکوباسیون‌ مولکول‌ نشاندار به‌ جایگاههای‌ غیراشغال‌ شده‌ متصل‌ می‌شود.

جداسازی‌ انتی‌ بادی‌ باند شده‌ از هورمون‌ آزاد معمولا با رسوب‌گیری‌ توسط‌ یک‌ آنتی‌ بادی‌ ثانویه‌ انجام‌ می‌گیرد که‌ شامل‌ یک‌ پلی‌ مر با وزن‌ مولکولی‌ بالا مثل‌ پلی‌ اتیلن‌ گلیکول‌ می‌باشد که‌ می‌تواند زمان‌ انکوباسیون‌ و رسوب‌گیری‌ را کاهش‌ دهد.

رادیواکتیویته‌ رسوب‌ باقیمانده‌ پس‌ از تخلیه‌ محلول‌ رویی‌ و با توجه‌ به‌ منحنی‌ استاندارد سنجیده‌ می‌شود.

روش‌ ارجح‌:  الکتروکمی‌لومینسانس‌.

روش‌های‌ دیگر:

بیواسی‌ – رسپتوراسی‌ و ایمنواسی‌ با شاخص‌ رادیواکتیو و غیررادیواکتیو. روش‌های‌ سریع‌ بر مبنای‌ تأثیرات‌ گونادوتروپین‌ها روی‌ تخمدان‌ موش‌ صحرایی‌ پایه‌ گذاری‌ شده‌اند که‌ غیر حساس‌ و فاقد ویژگی‌ و دقت‌ کافی‌ هستند.

روش‌ ایمنوفلوئورومتریک‌ و  ELISA  با استفاده‌ از دو آنتی‌ بادی‌ منوکلونال‌ و بر اساس‌ ساندویچ‌.

نوع‌ نمونه‌ قابل‌اندازه‌گیری‌:

سرم‌ غیرهمولیز و غیرلیپمیک‌ و غیرایکتریک‌ که‌ تا ۸ روز در دمای‌ اتاق‌ و ۲ هفته‌ در یخچال‌ و به‌ مدت‌ بیشتر در ۲۰- درجه‌ پایدار است‌ بخاطر سیکلیک‌ بودن‌ و تغییرات‌ پریودیک‌ گونادوتروپین‌ بهتر است‌ در چند سری‌ اندازه‌گیری‌ انجام‌ شود و نمونه‌ ادرار نباید در حضور مادة‌ محافظ‌ باشد و گاه‌ نمونة‌ مایع‌ آمنیوتیک‌ نیز مورد آزمایش‌ قرار می‌گیرد.

محدوده‌ طبیعی‌:

در سرم‌:

IU/L  یا  mIU/ml

مردان‌  ۴/۱۵-۴۲/۱

زنان‌  فاز فولیکولی‌        ۹/۹-۳۹/۱

فاز لوتئال‌          ۲/۹-۰۹/۱

پیک‌ تخمک‌گذاری‌       ۲/۱۷-۱۷/۶

پس‌ از یائسگی‌        ۶/۱۰۰-۳/۱۹

واکنش‌ تداخلی‌:

سایمتیدین‌ – کلومیفن‌ – لوودوپا باعث‌ افزایش‌ و کورتیکواستروئیدها – مگسترول‌ فنوتیازین‌ها، استانوزولول‌ و قرص‌ ضد بارداری‌ باعث‌ کاهش‌ در نتیجه‌ آزمایش‌ می‌شوند.

معایب‌ و فواید روش‌ حاضر:

کالیبراسیون‌ روش‌های‌ حاضر از مشکل‌ترین‌ مراحل‌ است‌. روش‌های‌ همراه‌ با آنتی‌ منوکلونال‌ بر پایه‌  IRMA  در مقابل‌  -subunit afree  اختصاصی‌تر و حساس‌تر از ایمنواسی‌های‌ پلی‌کلونال‌ هستند.


موضوعات مرتبط: هورمون شناسي

تاريخ : سه شنبه ۱۳۹۲/۰۳/۲۱ | 11:41 AM | نویسنده : محسن آزاد |