MOHSEN AZAD

 قفل توسعه و بهره برداري از بزرگ ترين پالايشگاه ميعانات گازي خاورميانه که افزون بر خودکفايي کشور در تامين بنزين، ايران را به جمع صادرکنندگان اين فرآورده راهبردي وارد مي کند، با تدبير دولت يازدهم و اجراي توافق هسته اي برجام (برنامه جامع اقدام مشترک) گشوده شد.

به گزارش ايرنا، خودکفايي در توليد بنزين همواره در برنامه هاي درازمدت کشور پيش بيني شده و از مطالبات ديرينه و جدي مردم بود که در سال هاي گذشته به دلايل بي برنامگي و سوء مديريت ، تحقق نيافت. ميانگين مصرف بنزين در سال 1395 روزانه نزديک به 74 ميليون و 600 هزار ليتر بود که 12 ميليون ليتر آن از محل واردات تامين مي شد.از اين رو، تاخير در ساخت پالايشگاه ستاره خليج فارس در دولت هاي نهم و دهم سبب شد ساليانه مبلغ هنگفتي بابت واردات بنزين به اقتصاد ايران تحميل شود.

دولت يازدهم با تمرکز بر توسعه پالايشگاه ستاره خليج فارس که در سال هاي گذشته دچار سوءمديريت و کمبود نقدينگي شده بود و از ناتواني در تامين تجهيزات به دليل مانع تحريم رنج مي برد، يکي پس از ديگري موانع توسعه بزرگترين پالايشگاه توليد کننده بنزين کشور را برطرف کرد.

البته واحدهاي ديگر اين پالايشگاه مانند توليد گازوييل از پارسال کار خود را آغاز کرده و حتي توليد آزمايشي بنزين نيز توسط اين پالايشگاه انجام شده است اما براي پرهيز از افتتاح طرح هاي نمايشي، بهره برداري رسمي از واحد بنزين سازي پالايشگاه ستاره خليج فارس تا تثبيت توليد، اندکي به تاخير افتاد.

ظرفيت نهايي توليد بنزين اين پالايشگاه روزانه 36 ميليون ليتر بنزين يورو4 است که در مرحله نخست 12 ميليون ليتر توليد شده و به تدريج افزايش مي يابد.

مديرعامل شرکت سرمايه گذاري نفت و گاز و پتروشيمي تامين (تاپيکو- وابسته به سازمان تامين اجتماعي) که سهامدار اصلي پالايشگاه ستاره خليج فارس است، در اين باره گفت: با بهره برداري از مرحله نخست پالايشگاه ستاره خليج فارس در آينده نزديک روزانه 12 ميليون ليتر بنزين يورو 4 به ظرفيت توليد بنزين کشور افزوده مي شود.محمدحسن پيوندي در گفت و گو با تارنماي وزارت نفت افزود: توليد بنزين در فاز نخست پالايشگاه ستاره خليج فارس از يک ماه پيش آغاز شده است و در 10 روز گذشته «کاتاليست» مربوط به تبديل بنزين معمولي به يورو 4 نصب شد که با موفقيت همراه بود.

به گفته مديرعامل تاپيکو، اکنون در پالايشگاه ستاره خليج فارس بنزين با بالاترين استانداردهاي روزآمد اروپا در حال توليد است که اين يک توفيق زيست محيطي براي کشور به شمار مي رود.پيوندي، اين موفقيت را يک پيروزي ملي در سايه برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) دانست که پس از سال‌ها تحريم، با ورود تجهيزات اصلي از مهرماه پارسال با جديت و پيگيري وزير نفت و همه سهامداران به نتيجه رسيده است.به گفته مديرعامل شرکت تاپيکو، طرح پالايشگاه ستاره خليج فارس، از اين رو طرح ملي به شمار مي‌آيد که ميعانات گازي به عنوان يک ماده خام را به بنزين تبديل مي‎کند که اين سياست، همسو با اقتصاد مقاومتي است و نه فقط کشور از واردات بنزين بي نياز مي‌شود بلکه ايران به باشگاه صادرکنندگان اين فرآورده راهبردي (بنزين) مي پيوندد. پيوندي يادآوري کرد: پالايشگاه ستاره خليج فارس با مجموع ظرفيت پالايش روزانه 360 هزار بشکه ميعانات گازي ساخته شده است که ميعانات گازي معادل 9 فاز پارس جنوبي را مصرف مي کند.وي اعلام کرد: با بهره برداري از فاز نخست پالايشگاه ستاره خليج فارس بايد شاهد جشن ملي خودکفايي در تامين بنزين مورد نياز داخل باشيم و مردم آگاه شوند که اين موفقيت خيره کننده در سايه برجام به دست آمده است.

جزييات راه اندازي بزرگ ترين پالايشگاه ميعانات گازي خاورميانه

پالايشگاه 360 هزار بشکه اي ستاره خليج فارس به عنوان بزرگ ترين پالايشگاه در دست ساخت ميعانات گازي منطقه خاورميانه، از ظرفيت توليد روزانه 36 ميليون ليتر بنزين و 14 ميليون ليتر گازوييل با استاندارد يورو چهار اتحاديه اروپا برخوردار است.

البته در گام نخست، فاز اول اين پالايشگاه به ظرفيت توليد روزانه 12 ميليون ليتر بنزين به طور رسمي افتتاح مي شود.

در کنار اين 2 فرآورده راهبردي نفتي، محصولات ديگري مانند 2 هزار تن در روز گازمايع، سه ميليون ليتر سوخت هواپيما و 130 تن گوگرد توليد و عرضه مي شود.

اين پالايشگاه متعلق به شرکت نفت ستاره خليج فارس، نخستين پالايشگاه در حال ساخت کشور است که از خوراک ميعانات گازي استفاده مي کند.

پالايشگاه ستاره خليج فارس در ضلع غربي پالايشگاه موجود (25 کيلومتري بندرعباس) و در زميني به مساحت 700 هکتار در دست تکميل است.

سهامداران اصلي اين پالايشگاه شامل شرکت سرمايه گذاري نفت و گاز و پتروشيمي تامين (49 درصد)، شرکت ملي پالايش و پخش فرآورده هاي نفتي ايران (18درصد) و شرکت سرمايه گذاري صندوق بازنشستگي صنعت نفت ( 33درصد) مي شود.

قرارداد ساخت اين پالايشگاه در سال 1386 آغاز شد اما به دليل تحريم و سوءمديريت طبق برنامه پيش نرفت و بارها با تاخير افتاد.

معاون اول رئيس جمهوري چندي پيش درباره ساخت پالايشگاه ستاره خليج فارس گفت: پالايشگاه ميعانات گازي ستاره خليج فارس با توجه به ايجاد زمينه براي ورود ايران به باشگاه صادرکنندگان بنزين، قطع واردات بنزين، ايجاد ارزش افزوده و افزايش کيفيت بنزين داخل به عنوان يک طرح ملي و نقطه قوت کشور محسوب مي شود.

اسحاق جهانگيري از حمايت دولت براي اجراي هر چه زودتر اين طرح طبق برنامه زمان بندي اعلام شده خبر داده و گفته بود: براي اجراي طرح هاي ملي از اين دست بايد مصوبه اي در دولت تهيه شود که مسئولان بدون دغدغه به انجام کار بپردازند و درگير روند اداري نشوند.

پالايش 360 هزار بشکه در روز ميعانات گازي پارس جنوبي، توليد محصولات مطابق استانداردهاي کيفي اروپا، ايجاد ارزش افزوده بيشتر بر ميعانات گازي توليدي در پالايشگاه هاي گازي پارس جنوبي، پرهيز از صادرات مواد خام، تبديل مواد خام به فرآورده هاي با ارزش تر و اشتغالزايي بيشتر در کشور از ديگر اهداف ساخت اين پالايشگاه به شمار مي رود.

سه سياست کليدي صنعت پالايش نفت ايران در دوران پسابرجام افزايش ظرفيت پالايش نفت همزمان با ارتقاي کيفي توليد فرآورده هاي نفتي مطابق با استانداردهاي يورو 4 و 5 اتحاديه اروپا به ويژه در توليد بنزين و گازوييل و کاهش سهم توليد نفت کوره در سبد پالايشي و قطع واردات فرآورده هاي نفتي بوده است.

در شرايط کنوني، ظرفيت پالايش نفت ايران به نزديک يک ميليون و 850 هزار بشکه در روز رسيده است و با بهره برداري از طرح هاي جديد پالايشگاهي همچون مجتمع پالايشي سيراف، پالايشگاه ستاره خليج فارس، پالايشگاه آناهيتا، بهمن گنو (جاسک) و پارس شيراز اين ظرفيت به سه ميليون و 200 هزار بشکه در روز افزايش مي يابد.

يکي از مهمترين ويژگي هاي طرح هاي پالايشگاهي استفاده از خوراک ميعانات گازي است؛ به طوري که با بهره برداري از طرح هاي پالايشگاهي سيراف، پارس شيراز و ستاره خليج فارس در مجموع روزانه 860 هزار بشکه تقاضا براي مصرف ميعانات گازي در سطح پالايشگاه هاي کشور افزايش مي يابد.

از اين رو با بهره برداري از فازهاي جديد پارس جنوبي و تامين خوراک پالايشگاه هاي جديد و نوظهور ايران هدف هايي مانند توقف صادرات ميعانات گازي و خام فروشي اين محصول هيدروکربوري تحقق مي يابد و ظرفيت توليد و حتي صادرات انواع فرآورده هاي نفتي بالا مي رود.

اکنون ايران از بين پنج فرآورده اصلي نفت، صادرکننده چهار مورد شامل گازوئيل، نفت سفيد، نفت کوره و گاز مايع است و بخشي از بنزين مورد نياز کشور از محل واردات تامين و توزيع مي شود.

توقف واردات بنزين

آمارهاي رسمي نشان مي دهد ميانگين مصرف بنزين در سال 1395 روزانه نزديک به 74 ميليون و 600 هزار ليتر بود که 12 ميليون ليتر آن از محل واردات تامين مي شد.

در شرايط کنوني ظرفيت توليد بنزين پايه در پالايشگاه هاي نفت کشور بيش از 60 ميليون ليتر در روز است که با راه اندازي طرح هاي جديد افزايش مي يابد.

با بهره برداري از مرحله نخست پالايشگاه ستاره خليج فارس، ظرفيت توليد بنزين کشور با استاندارد يورو4 نزديک به 12 ميليون ليتر در روز بالا مي رود و بدين ترتيب، ايران از واردات بنزين بي نياز مي شود.

همزمان با پيشرفت ساخت فاز نخست پالايشگاه ستاره خليج فارس، آخرين مراحل راه اندازي طرح جديد توسعه و بهينه سازي پالايشگاه نفت بندرعباس و طرح جامع بهبود فرآيند و بهينه سازي ظرفيت در پالايشگاه نفت لاوان نيز در دست اجراست که با بهره برداري از اين دو طرح، روزانه نزديک به چهار ميليون ليتر به توليد بنزين کشور اضافه مي شود.

در کنار طرح پالايشگاه ميعانات گازي ستاره خليج فارس، با راه اندازي طرح هاي جديد بنزين سازي به جاي توليد بنزين معمولي، بنزين يورو4 در کشور عرضه و توزيع مي شود که اجراي اين طرح ها دستاوردهاي متعدد زيست محيطي بويژه در کلانشهرهاي کشور به همراه دارد.

اکنون ساخت خط لوله بندرعباس- انبار نفت رفسنجان، اسکله و مخزن هاي ذخيره سازي پالايشگاه با ظرفيت 11 ميليون بشکه نيز در دستور کار قرار گرفته است تا زيرساخت هاي لازم براي انتقال بنزين توليدي اين پالايشگاه به کلانشهرهاي کشور همچون شيراز، اصفهان و تهران فراهم شود.