MOHSEN AZAD

 اسپاسم مری اشاره به انقباضات عضلانی ناهماهنگ در لوله (مری) است که منجر به از گلو به معده می باشد. انقباضات رخ می دهد بارها و بارها و غیر طبیعی قدرتمند هستند.

نتیجه آن یک شکست را به طور موثر در سوق دادن غذا به معده بعد از خوردن است.

علت دقیق اسپاسم مری ناشناخته است، با این حال، عوامل خطر عبارتند از: سوزش مری اسید شسته که از معده (رفلکس ازوفاژیت)، انسداد مری، استرس عاطفی، و یا شرایط دیگر که ممکن است به عملکرد طبیعی تاثیر می گذارد سیستم عصبی (به عنوان مثال، دیابت، اسکلروز چندگانه، اسکلروز آمیوتروفیک جانبی). اسپاسم مری نیز ممکن است منجر به ناتوانی عضلات در پایین مری به استراحت (آشالازی) مربوط باشد.

اختلالات حرکتى اولیه در مرى با عملکرد عضلانى غیرطبیعى در مرى که غالباً با درد متناوب قفسهٔ سینه همراه است مشخص مى‌شوند. اگرچه این اختلالات بخشى از یک طیف هستند.

به‌طور کلى مى‌توان آنها را به‌صورت زیر تقسیم‌بندى کرد: آشالازی، که در قسمت قبل توضیح داده شد؛ مرى فندق‌شکن، سندرومى با امواج پردامنهٔ پریستالتیک که در نیمى از بیماران مبتلا به اختلالات حرکتى دیده مى‌شود؛ اسپاسم منتشر مری، که مشخصهٔ آن انقباضات غیر پریستالتیک است، و پرفشارى اسفنکتر تحتانى مری، که شیوع کمترى دارد.

در حدود ۳۵% از مبتلایان به اختلالات حرکتى اولیه، در مانومتری، مشخصات بیش از یکى از این ضایعات یافت مى‌شود. علت این اختلالات مشخص نیست، هرچند که استرس مى‌تواند یافته‌هاى مانومترى مشابهى در افراد سالم ایجاد کند.

ایسکمى مرى نیز از جمله علل فرضى است. تا یک‌سوم از بیمارانى که مرى فندق‌شکن دارند دچار ریفلاکس غیرطبیعى معده به مرى هستند و به‌خوبى به درمان طبى پاسخ مى‌دهند.

• ریسک

اسپاسم مری می تواند در افراد در هر سنی رخ دهد، اما بیشتر در کسانی که بیش از ۵۰٫ این وضعیت رخ می دهد به طور مساوی در مردان و زنان است.

• تاریخچه

افراد درد در قفسه سینه یا شکم بالا است که می تواند پرتو افکندن به پشت، گردن، فک، و / یا اسلحه. اشکال در بلع (دیسفاژی)، به خصوص با مواد جامد، نیز ممکن است رخ دهد. خوردن غذاهای بسیار داغ یا بسیار سرد و یا نوشیدن نوشابه های گازدار ممکن است این نشانه ها را آغاز کند. افراد معمولا علائم متناوب است که به طور کلی در طول زمان بدتر نمی شود.

• اصول تشخیص اسپاسم منتشر مری

-  دیسفاژی گهگیر:

(به صورت اینترمیتنت است) که علامت اصلی بیماران است که معمولاً دیسفاژی تومورال متفاوت است و اغلب نسبت به جامدات و مایعات می باشد.این حالت همراه یا بدون درد قفسه سینه است.

- درد قفسه سینه ( chest pain ):

که معمولاً در هنگام استراحت رخ می دهد ولی ممکن است همزمان با بلع یا در شرایط فشار عاطفی و روحی اتفاق می افتد. درد در ناحیه پشت استخوان جناغ احساس می شود و ممکن است به پشت، دو طرف قفسه سینه، بازوها یا کناره های فک انتشار یابد.

- گاهی درد قفسه سینه همراه با دیسفاژی اتفاق می افتد که در حین خوردن وعده ی غذایی احساس می شود.

- اسپاسم منتشر مری بر خلاف بیماری آشالازی، بیماری تنه مری می باشد.

نکته: کاهش وزن در بیماران دچار اسپاسم منتشر مری ناشایع است.

• تشخیص افتراقى

علائم ناشى از این اختلالات حرکتى باید از علائم ناشى از بیمارى قلبی، توده‌هاى مدیاستن، تومورهاى خوش‌خیم و بدخیم مرى و اسکلرودرمى افتراق داده شوند.

• عوارض

فتق هیاتال و دیورتیکول اپى‌فرنیک ممکن است از عوارض ثانویهٔ انقباضات شدید و ناهماهنگ مرى باشند. ممکن است رگورژیتاسیون و آسپیراسیون رخ دهد، که احتمالاً منجر به عفونت‌هاى مکرر و پنومونى مى‌شود. با این وجود، به‌طور کلى این بیمارى خفیف است و عوارض جدى به‌دنبال ندارد.

• درمان

در بسیارى از بیماران اطمینان دادن و درمان علامتى کفایت مى‌کند. هیدرالازین، نیترات‌هاى طولانى اثر و داروهاى آنتى‌کولینرژیک ممکن است تا حدودى علائم را برطرف کنند.

ممکن است بیمار به یک رژیم غذائى سبک که در پنج یا شش وعدهٔ کوچک طى روز مصرف مى‌شود نیاز داشته باشد، به‌خصوص در صورتى‌که دیسفاژى مهمترین علامت باشد. بوژیناژ با دیلاتورهاى هم‌وزن جیوه در اسپاسم منتشر یا مرى فندق‌شکن، کارآئى ندارد.

بیمارانى که دچار درد شدید و دیسفاژى هستند و به درمان پاسخ نمى‌دهند. باید از اسفنکتر گاستروازوفاژیال تا قوس آئورت و یا تا هر نقطه‌اى که در مانومترى قبل از عمل افزایش فشار نشان داده شده است، میوتومى انجام شود. این عمل را مى‌توان با توراکوسکوپى یا توراکوتومى انجام داد. توراکوسکوپى براى بیمار بسیار راحت‌تر است و نتایج حاصل از آن نیز عالى است.

روش توراکوتومى باز باید در بیمارانى انجام شود که امکان جراحى با توراکوستومى (مثلاً، به‌‌دلیل توراکوتومى قبلی) براى آنها وجود ندارد. با حفظ اسفنکتر تحتانى مرى مى‌توان از بروز اوزفاژیت، که مهم‌ترین عارضهٔ بعد از عمل است جلوگیرى کرد.

عمل جراحى در ۹۰% از موارد موفقیت‌آمیز است. در صورتى‌که بعد از جراحى درد مداوم و دیسفاژى برطرف نشود. مى‌توان بیمار را تحت عمل ازوفاگکتومى کامل (برداشتن کامل مری) و ازوفاگوگاستروستومى گردنى قرار داد.

• یافته‌هاى بالینى

• معاینه فیزیکی

یافته های فیزیکی معمولا طبیعی است.

• نشانه‌ها و علائم

شایع‌ترین علامت، درد متناوب قفسهٔ سینه است که از ناراحتى خفیف تا درد اسپاسمودیک شدیدى که به درد بیمارى شریان کرونر شباهت دارد تغییر مى‌کند. اکثر بیماران از دیسفاژى شکایت دارند ولى کاهش وزن ناشایع است.

• تست ها

تست های تشخیصی ممکن است شامل مطالعات تحرک مری (مانومتری)، مطالعات اشعه X با استفاده از باریم به عنوان ماده حاجب (esophagram)، و یک روش است که در آن فیبر نوری لوله مشاهده شده است از طریق مری است که اجازه می دهد تا معاینه چشمی از تصویب داخل مری (آندوسکوپی).

• بررسى‌هاى تصویربردارى

ازوفاگوگرام در ۶۰% از بیماران غیرطبیعى است. در فلوئوروسکوپی، اسپاسم‌هاى منطقه‌ای، نواحى تنگی، و پریستالسیس ناهماهنگ و نامنظم به‌صورت ‘مرى مارپیچ’ یا ‘فنری’ دیده مى‌شود. غالباً یک فتق هیاتال کوچک نیز دیده مى‌شود؛ دیورتیکول اپى‌فرنیک شیوع کمترى دارد.

• مانومترى

مانومترى کلید تشخیصى این اختلالات است. در بیماران مبتلا به اسپاسم منتشر مری، عمل بلع به‌جاى ایجاد امواج پریستالتیک طبیعی، انقباضات غیر پریستالتیک (همزمان) و تکرارى ایجاد مى‌کند. بعضى از بیماران، هم‌چنین، امواج غیر پریستالتیک بسیار قوى دارند. (۱۴۰ تا ۲۰۰ میلى‌متر جیوه).

در حدود ۳۰% از بیماران، اسفنکتر تحتانى مرى در پاسخ به بلع منبسط نمى‌شود. در مرى فندق‌شکن پریستالسیس با دامنهٔ بالا (حدود ۲۰۰ میلى‌متر جیوه) اختلال اصلى است. اگرچه فشار بالا است، انبساط اسفنکتر با بلع طبیعى است.

تست تحریکى به‌هنگام مانومترى کمک‌کننده است. شایع‌ترین داروئى که مورد استفاده قرار مى‌گیرد ادروفونیوم آنتى‌کولین استراز (تنسیلون) است، که مى‌تواند انقباضات شدیدى در مرى ایجاد کند. شروع درد شبیه به علامت خود‌ به‌خودى به معنى مثبت بودن تست است. به‌جاى ادروفونیوم مى‌توان از بتانکول و ارگونوین استفاده کرد.