MOHSEN AZAD

چشم‌هايش که قرمز مي‌شود، فکر مي‌کند حتما از کم خوابي است يا شايد هم زياد خوابيده که رنگ چشم‌هايش خوني و قرمز شده، براي همين هم کاري به کار اين وضع ندارد و مي‌گذارد خودش خوب شود.

اگر چند روزي اين وضع ادامه پيدا کند هم شستن چشم‌ها با آب سرد و چاي، استفاده از قطره‌هاي چشم يا استراحت کردن راه‌حل‌هايي است که امتحان‌شان خواهد کرد؛ راه‌حل‌هايي که بعضي وقت‌ها نتيجه مي دهد و مشکلش رفع مي شود و گاهي هم هيچ فايده‌اي ندارد.

برعکس اين گروه، کساني هم هستند که به محض مشاهده چشم‌هاي قرمز نگران مي شوند و فقط به بيماري‌هاي خطرناک و جدي چشم فکر مي کنند. براي همين هم طبيعي است که در اين مواقع بلافاصله به پزشک مراجعه کنند و از او کمک بگيرند. چشم پزشکان اما نه روش گروه اول را تائيد مي کنند و نه نگراني گروه دوم را درست مي دانند. از نظر آنها قرمز شدن چشم بيماري نيست و فقط مي تواند نشانه بيماري‌هاي مختلف باشد. بنابراين مي‌توانيم بگوييم قرمز شدن چشم‌ها هم مشکلي مانند سردرد است و همان طور که سردرد مي‌تواند به علل مختلف ايجاد شود، قرمزي چشم‌ها هم مي تواند دلايل متفاوتي داشته باشد که براساس تشخيص هر يک از آنها، درمان‌هاي خاصي هم وجود دارد.

حالا که قرمزي چشم‌ها خودش به تنهايي بيماري محسوب نمي شود، ممکن است اين سوال پيش بيايد که اين وضع نشانه اي از بيماري‌هاي جدي چشم است يا مشکلات خفيف و کم اهميت هم مي تواند باعث قرمز شدن چشم‌ها شود؟

دکتر محمدرضا جعفري نسب در گفت وگو با جام جم به اين پرسش چنين پاسخ مي دهد: بيماري‌هاي مختلفي مي تواند با قرمز شدن چشم‌ها نمايان شود. به عبارت ديگر، قرمزي چشم‌ها نشانه بيماري‌هايي است که مي تواند بسيار ساده و کم خطر باشد يا جدي و خطرناک. بعضي از اين بيماري‌ها حتي به طور خود به خود بهبود مي يابد و مشکل فرد برطرف مي شود و برخي ديگر مي تواند سلامت چشم و بينايي او را هم تهديد کند. بنابراين طيف گسترده‌اي از بيماري‌هاي چشمي وجود دارد که مي‌تواند به قرمز شدن چشم‌ها منجر شود و به همين دليل تشخيص اين موارد را بايد به چشم پزشکان سپرد.

البته اين موضوع هم نبايد افراد را نگران کند زيرا علائم همراه با قرمزي چشم‌ها مي تواند نشان دهنده خطرناک بودن يا بي خطر بودن مشکل چشم‌ها شود. اين چشم پزشک با بيان اين مطلب، توضيح مي دهد: علائمي که همراه با قرمزي چشم‌ها نمايان مي شود مي تواند اهميت و ميزان خطر را تا حدي مشخص کند. به طوري که اگر فردي با اين مشکل روبه رو شود اما هيچ علامت ديگري همراه با قرمزي چشم‌هايش وجود نداشته باشد، معمولا ناشي از وضع خطرناکي هم نيست.

گاهي فرد متوجه قرمز شدن چشم‌هايش هم نمي‌شود و تا زماني که در آينه نبيند يا کسي به او نگويد، اين موضوع را احساس نمي کند. همين وضع نشان مي دهد که به احتمال زياد يکي از مويرگ‌هاي ظريف چشم پاره شده که بدون هيچ عارضه‌اي هم برطرف مي‌شود.

به گفته وي، اين قرمز شدن‌ها مي تواند به دليل پارگي مويرگ‌هاي سطحي چشم بر اثر ضربه ملايمي که به چشم‌ها وارد شده، اتفاق بيفتد. بنابراين ماليدن چشم، عطسه يا سرفه کردن و مواردي از اين دست مي تواند موجب قرمز شدن چشم‌ها شود، بخصوص در افراد مسن و کساني که سابقه فشار خون دارند اين شرايط وجود دارد. چنين وضعي هم پس از گذشت چند روز خود به خود بهبود مي يابد و جاي نگراني ندارد.

اما در صورتي که علائمي همراه قرمز شدن چشم‌ها وجود داشته باشد، اهميت موضوع هم بيشتر از قبل مي شود و مسلما به پيگيري بيشتري نياز دارد. دانشيار دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي با اشاره به اين موضوع، يادآور مي شود: در صورتي که قرمز شدن چشم با درد، سوزش، ترشح، تاري و کاهش ديد همراه باشد به رسيدگي و توجه بيشتري نياز دارد.

در مواردي که قرمزي چشم همراه با درد خفيف و ترشح نمايان مي شود ولي ديد بيمار خوب است و تغييري در آن ايجاد نشده، معمولا حساسيت‌ها که موجب ملتهب و گشاد شدن عروق مي شود، عامل اصلي ايجادکننده اين مشکل است که به گفته دکتر جعفري‌نسب در اين موارد معمولا خارش و سوزش چشم هم در کنار قرمز شدن وجود دارد.

کساني که دچار بيماري‌هاي مختلف ميکروبي يا ويروسي مي شوند هم ممکن است اين مشکلات را تجربه کنند و اين افراد هم مانند کساني هستند که دچار حساسيت شده اند، با اين تفاوت که اين گروه خارش چشم کمتري دارند ولي ترشحات چشم‌شان بيشتر است.

به گفته اين چشم پزشک، چنين مواردي مي‌تواند نشانه عفونت‌هاي سطحي چشم باشد و اگر ويروس چنين مشکلي را ايجاد کند، معمولا خود به خود هم خوب مي شود و به درمان خاصي نياز ندارد اما در عفونت‌هاي ميکروبي که ترشحات، قرمزي و التهاب پلک هم بيشتر است، بايد با مراجعه به پزشک، به موقع مشکل را درمان کرد.

دکتر جعفري‌نسب، مي گويد: در صورت قرمز شدن چشم‌ها به هيچ عنوان نبايد خودسرانه از داروها و روش‌هاي درماني مختلف استفاده کنيد و بخصوص زماني که علائم ديگري هم همراه با قرمز شدن وجود داشته باشد، فقط بايد به پزشک مراجعه و براساس نظر او اقدام کنيد.

در مواردي که قرمزي چشم‌ها به تنهايي اتفاق مي افتد هم توصيه مي شود خودسرانه اقدام درماني خاصي انجام ندهيد، زيرا به گفته اين چشم پزشک در صورتي که مشکل خاصي وجود نداشته باشد، قرمزي هم خود به خود برطرف مي شود و به درمان نياز ندارد، اما اگر کسي مي خواهد درماني را شروع کند، حتما بايد براساس نظر چشم پزشک اقدام شود.

وي مي افزايد: قرمز شدن چشم‌ها به علل مختلفي ايجاد مي شود و با توجه به اين موضوع اگر خودسرانه روش درماني انتخاب شود، ممکن است به جاي بهبود مشکل، وضع تشديد شود و عوارض ديگري هم براي بيمار ايجاد کند.