MOHSEN AZAD

آمیلاز  که جزء  آنزیم های هیدولاز محسوب می شود. در پانکراس  برون ریز و غده های پاروتید  ساخته می شوند وعمل آنها هیدورلیز نشاسته  وتبدیل آن به مالتوز  است. دو نوع آمیلاز  وجود دارد.

الف)بتا آمیلاز  یا آمیلاز باکتری ها که زنجیره های پلی  ساکاریدی  مانند نشاسته  و گلیکوژن را  از قسمت انتهایی  احیا کننده ی  آن ها هیدورلیز می کند  و هربار  یک مولکول مالتوز  به وجود می آورد.

ب)  آلفا آمیلاز  که عمل هیدولیزر آن مرتب نبوده ودر  قسمت های مختلف  زنجیره  اثر می کند.

دو ایزو آنزیم  عمده آمیلاز  مربوط  به پانکراس (p)  وغدد بزاقی (s)  است. PH مطلوب برای این آنزیم  حدود ۷ می باشد .یون های  کلر، برم، نیترات  آن را  فعال وسیترات  واگز الات  آن را مهار می کنند. در واقع  آنزیم آمیلاز  نشاسته  را  از محل  پیوندهای  ۴-۱  هیدورلیز می کند. آن را به مالتوز تبدیل  می کند.

آلفا  آمیلاز  موجود در بزاق کمی از  نشاسته را  تبدیل می کند چون مدت توقف غذا  در دهان ناچیز است  ولی قسمت عمده فعالیت این آنزیم مربوط به آمیلاز  پانکراس است. آمیلاز  به  طورطبیعی  از سلول های  آسینار پانکراس به  مجرای  پانکراس  وسپس داوزدهه ترشح  می گردد و در روده به تجزیه  نشاسته  به قندهای  ساده تر  تشکیل دهنده ی  آن کمک  می کند.

آسیب سلول های آسینار پانکراس نیز التهاب یا انسداد در هر قسمتی  از مجاری  پانکراس  یا مجرای  صفرا  وی مشترک سبب برگشت  آمیلاز  به عقب، به داخل  بافت پانکراس می شود.سپس آمیلاز  از طریق  ورید چه ه ا وعروق لنفاوی جذب خون می گردد. و سبب افزایش سطح آمیلاز  در خون می شود. کلیه  به سرعت آمیلاز  را تصفیه می کند و در نتیجه سطح آمیلاز در ادار افزایش می یابد. سطح افزایش یافته ی آمیلاز در خون هیپر آمیلازی نامیده  می شود. برای مثال  در پانکراتیت حاد، مقدار  آمیلاز سرم در مدت ۱۲-۲  ساعت شروع  به افزایش می کند در مدت  ۷۲-۱۲ ساعت  به اوج می رسد. و در عرض ۴-۳ روز به علت  تصفیه  آن توسط کلیه ها به وضعیت طبیعی می گردد. در واقع  سطح  آمیلاز  سرم ۲-۱ روز  بعد از بهبود مرحله ی حاد بیماری  به حد طبیعی  برمی گردد اما در سطح  آمیلاز  ادرار ۷-۵ روز پس آغاز بیماری بالا باقی می ماند این امر  به تشخیص پانکراست پس از بازگشت  سطح سرمی آن به حالت طبیعی کمک می کند. آزمون آمیلاز ادرار هر دو آزمون های حساسی هستند اما برای اختلالات پانکراس  اختصاصی  نیستند، سایر  بیماری های  غیر پانکراسی هم می توانند سطح  آمیلاز  را در  سرم وادرار  بالا ببرند. برای مثال در التهاب  حاد غدد پاروتید  مانند  اوریون  ونیز در انفارکتوس کلیه، بارداری خارج رحمی، انسداد روده، سکته های  مزانتر و اختلالات  وخیم روده ای  هم مقدار آمیلاز  افزایش می یابد پس باید  علاوه بر آن  آزمون ها به علایم  بیماری  هم توجه  ویژه داشت.

در افراد  مبتلا به موکو ویسیدوز که یک بیماری مادر زادی  پانکراس است سطوح  آمیلاز سرم کاهش می یابد.