MOHSEN AZAD

بشر در طول زمان چاق‌تر شده است اما اگر چاقي را همان‌طور كه محققان مي‌گويند مثل سرطان يا بيماري‌هاي قلبي يك نوع مريضي بدانيم، شايد وقت آن باشد كه ديگر دليل چاقي افراد را كمبود اراده آنها ندانيم و بدون قضاوت بپرسيم چرا انسان‌ها چاق شده‌اند؟

به گزارش اعتماد، جواب‌ها به اين سوال ممكن است برنامه رژيم غذايي‌تان را تا حد زيادي تغيير دهد.

بله!‌ شايد تعجب كنيد اگر بفهميد كه بهداشت فردي باعث شده بشر در طول زمان چاق‌تر شود. اگرچه غذاهاي پرچرب، كمبود تحرك و زندگي مدرن از مهم‌ترين دلايل چاقي انسان‌ها هستند اما ما ممكن است گزينه شستن دست‌ها و آب پاك را به آنها اضافه كنيم. بر اساس تحقيقات جديدي كه انجام شده انواعي از باكتري مي‌تواند به سوختن كالري و دفع آن از بدن و حتي كم كردن اشتها كمك كند. اين باكتري‌ها زماني كه ما دست‌هايمان را مي‌شويم و استحمام مي‌كنيم از بين مي‌روند. استفاده از آنتي‌بيوتيك‌ها دليل ديگر حذف شدن اين باكتري‌ها از چرخه زندگي بشر است.

همه اسير تغييرات محيطي نشده‌اند. آدم‌هاي لاغر هنوز وجود دارند. اين آدم‌هاي خوش شانس در انداختن تاس لاغري شانس آورده‌اند. تحقيقات جديد نشان مي‌دهد ژن‌ها در ايجاد احساس سيري و در نتيجه لاغر ماندن اشخاص تاثير بسزايي دارند. كساني كه لاغر هستند و با وجود پرخوري چاق نمي‌شوند ممكن است به نظرشان تلاش افراد چاق براي لاغرشدن عجيب باشد. آنها نمي‌دانند از اين بابت بايد از پدر و مادر خود متشكر باشند.

تحقيقات جديد نشان داده است كودكان چطور پيغام‌هاي اپيژنيك را زماني كه در رحم مادر هستند دريافت مي‌كنند. اين پيغام‌هاي ژنتيكي در ميزان وزني كه كودك دارد تاثير مي‌گذارد. اپيژنيك نشان مي‌دهد اگرچه ممكن است ژن‌ها جايگزين يكديگر نشوند اما قطعا در زمان رشد تغيير مي‌يابند. محققان در موسسه مطالعات تغذيه كودكان در آركانزاس نوزادان تازه به دنيا آمده موش‌ها را كه وزني معمولي‌ داشتند، از مادران‌شان جدا كردند و آنها را در خانواده‌هاي موش‌هاي چاق قرار دادند. با وجود ژن‌هاي تقريبا مشابه و شرايط رشدي كه كمابيش يكسان بود تنها موش‌هايي كه از خانواده مادران چاق بودند نسبت به همسالان خود اضافه وزن داشتند. اين اتفاق با وجود آن افتاد كه موش‌هاي لاغر از همان غذايي مي‌خوردند كه موش‌هاي چاق خورده بودند. همين مورد نشان مي‌دهد چگونه ژن‌ها مي‌توانند در وزن افراد موثر باشند و بشر در طول زمان ژن‌هاي اضافه وزني را بيشتر از پيش به نسل‌هاي بعد منتقل مي‌كند.

تحقيقات نشان مي‌دهد افراد بر اساس وزن اطرافيان‌شان وزن خود را مي‌سنجند و اگر چاق باشند در ميان كساني كه وزن بالاتري دارند احساس بهتري دارند.

اين مطالعات نشان مي‌دهد اگر دوستاني با وزن بالا داشته باشيد احتمال اينكه خودتان نيز وزن بالايي داشته باشيد يا در آينده اضافه وزن پيدا كنيد بيشتر است. حتي اگر اين دوستان از شما از لحاظ فاصله مكاني دور باشند شما چون با وجود آنها احساس راحتي مي‌كنيد و سعي مي‌كنيد خود را با آنها مقايسه كنيد. يك دليل ديگر آن ممكن است اين باشد كه آنچه شما به عنوان نرمال مي‌شناسيد مي‌تواند با تغيير عضوي از اعضاي يك گروه تغيير كند و باعث شود احساس بدي درباره خود پيدا كنيد يا برعكس نسبت به اضافه شدن چربي‌ها بي‌تفاوت شويد. اين مطالعات مي‌تواند نشان دهد همان‌طور كه ژن‌ها در ميزان چاقي و لاغري افراد موثر هستند، مسائل فرهنگي و محيطي هم در اين زمينه دخيلند.

ما آن طور كه اجداد شكارچي-گردآورنده‌مان حركت مي‌كردند، ‌تحرك نداريم. اين عامل شايد يكي از مهم‌ترين دلايلي باشد كه در طول زمان اضافه وزن پيدا كرده‌ايم. از اين رو ورزش و انجام تمرينات مداوم نقش مهمي در نگه داشتن وزن ما در اندازه‌هاي مطلوب ايفا مي‌كند اما اگر مي‌خواهيد سريع وزن كم كنيد و صبور نيستيد ورزش صرف چندان راه‌حل عاقلانه‌يي نيست. با ورزش مداوم مي‌توان از وزن كم كرد اما در مدت زمان بسيار طولاني‌تري. بشر با تكنولوژي بالاتر خود را از انجام حركات فيزيكي خلاص كرده است و اين با اضافه‌وزن جمعيت‌هاي انساني مساوي بوده است.

اگر همبرگرها نبودند بيشتر ما از اين چيزي كه هستيم لاغرتر بوديم. كارنل، رييس مطالعات اضافه وزن دانشگاه بوستون در ادامه مي‌گويد: بيشتر غذاهايي كه در فست‌فودها فروخته مي‌شوند، نمك، ‌چربي و شكر بالايي دارند و اين مواد چنانچه در غذايي بالا باشند ما به هيچ عنوان از خوردن‌شان احساس سيري نمي‌كنيم. بلكه با خوردن آنها باز هم مي‌خواهيم بيشتر بخوريم. از طرف ديگر مطالعات جديدتري نشان مي‌دهد خوردن اين غذاها درست نقاطي در مغز را تحريك مي‌كنند كه استفاده از چيزهاي ديگر از قبيل رابطه جنسي، الكل و مواد مخدر ايجاد مي‌كنند. مقاومت در برابر اين غذاها در حالي كه در هر گوشه از خيابان يكي از آنها قرار دارد كار سختي است اما سرطان، بيماري‌هاي قلبي و ديابت تنها يكي از نتايج خوردن مداوم فست‌فودهاست. در حالي كه مسائل ژنتيكي و محيطي در اضافه وزن بشر مهم بوده است، شايد بتوان گفت زندگي شهري و سريع ما بعد سومي به آن داده است كه بيشتر در حوزه روانشناسي قرار مي‌گيرد. استرس‌ها، فشارها و كمبود خواب ما را به خوردن بيشتر و كم شدن متابوليسم بدن‌مان هدايت مي‌كند. مطالعات جديد مركز تغذيه امريكا نشان مي‌دهد با وجود نرخ بالاي بهداشت و امكانات پزشكي در كشورهاي توسعه يافته، كشورهاي در حال توسعه نرخ اضافه وزن كم‌تري دارند و علاوه بر عوامل مختلف، آداب و رسوم غذا خوردن در افزايش اين نرخ در كشورهاي توسعه‌يافته نقش مهمي داشته است. زندگي شهري زمان كمي براي غذا خوردن مي‌گذارد و اغلب افراد ترجيح مي‌دهند پشت ميزهاي كار با عجله غذا بخورند. خانوادگي غذا خوردن و رعايت آداب و رسوم سر سفره غذا تا حد زيادي از اضافه وزن جلوگيري مي‌كند.