MOHSEN AZAD

در کشور آمریکا، آژانس ملی اعتباربخشی ((NAACLS یک آژانس مستقل و غیر انتفاعی برای علوم آزمایشگاهی بالینی است که کیفیت و تمامیت برنامه‌های آموزشی را که منجر به تربیت افراد حرفه‌ای و تخصصی جهت فعالیت در آزمایشگاه‌ها می‌شود، تضمین می‌نماید. این آژانس در سال ۱۹۷۳ تأسیس شده و از آن زمان با همراهی انجمن آمریکایی علوم آزمایشگاهی بالینی(ASCLS) به عنوان قائم مقام و جانشین بورد انجمن آمریکایی آسیب شناسی بالینی (ASCP) فعالیت کرده است.

این آژانس استانداردهایی را پدید می‌آورد تا در مقایسه با آن، برنامه‌های آموزشی مورد ارزیابی قرار گرفته و پیشبرد برنامه‌های نظارتی خود را ارتقاء داده و در صورت لزوم مشاوره و آموزشهایی برای تضمین پیامدهای حرفه‌ای مناسب سطح ورود به هر دوره را ارائه کرده و می‌کند.امور آژانس توسط سه کمیته پژوهشی، یک هیئت رئیسه و یک دفتر اجرائی و صدها داوطلب انجام می‌شود.

“NAACLS” با در نظر گرفتن مشکلات و واقعیت‌های موجود در آزمایشگاه‌های بالینی آمریکا، از سال ۲۰۰۰ میلادی با برگزاری چندین کنفرانس به این نتیجه رسید که برنامه‌های آموزشی فعلی آزمایشگاهی پاسخگوی نیازهای جامعه پزشکی آمریکا نیست و جای خالی یک رشته شغلی که بتواند به عنوان حلقه گمشده، فضای خالی بین پزشکان بالینی، پرستاران، بیماران و پرسنل آزمایشگاه‌ها را پر کند، به شدت احساس می‌شود.

به دنبال این کنفرانس‌ها با برنامه‌ریزی‌ و مطالعات متمادی،گروهی تحت عنوان “”GTF مأمور بررسی این مسئله شدند.

گروه GTF”" طی ۲ سال، از سال ۲۰۰۴ تا سال ۲۰۰۶، با برگزاری چندین تله کنفرانس، کنفرانس حضوری و مطالعات فراوان و ردوبدل کردن چندین نامه الکترونیکی با صاحب نظران پزشکی و آزمایشگاهی، سازمان‌های اعتباربخشی و آزمایشگاه‌های بالینی بزرگ و معتبر آمریکا پیشنهاد تأسیس دوره جدیدی بنام دکترای علوم آزمایشگاهی بالینی “”Doctor of Clinical Laboratory Science ((DCLS را به “”NAACLS ارائه داد.

آژانس هم با بررسی‌های فراوان، از ماه ژوئیه تا سپتامبر ۲۰۰۶، پیش‌نویس برنامه DCLS”" را برای نظرسنجی عمومی بر روی پایگاه اینترنتی خود قرار داد و در تاریخ سی‌ام‌سپتامبر ۲۰۰۶ این برنامه به تصویب نهایی آژانس رسید و به کلیه دانشگاه‌های آمریکا ابلاغ شد.

در اساسنامه این دوره نقش دکترای علوم آزمایشگاه بالینی چنین تعریف شده است:
«انتظار می‌رود که دکترای بالینی علوم آزمایشگاهی، پایان تحصیلات حرفه‌ای در حرفه علوم آزمایشگاهی بالینی باشد».

این رشتة تحصیلی، فرصت‌های جدیدی برای پیشرفت حرفه‌ای در حوزه‌های متعددی که شامل مؤسسه‌های بالینی، آزمایشگاه‌های دولتی، سازمان‌های تحقیقاتی و آزمایشگاه‌های دانشگاهی می‌باشد را پدید می‌آورد.

دارندگان مدرک دکترای بالینی علوم آزمایشگاهی، به ‌عنوان واسطة مشترک مؤثری بین پزشک، تحقیقات پزشکی و سیاست‌های مراقبت بهداشتی عمل خواهند کرد. آنها از طریق حذف تست‌های غیر ضروری و افزودن تست‌های لازم که توسط پزشک درخواست نشده‌اند، استفاده صحیح و مؤثر از تست‌های آزمایشگاهی را تضمین خواهند کرد. بدین ترتیب کاهش هزینه‌ها، تشخیص سریع‌تر و ارتقاء کیفی وضعیت بیماران حاصل خواهد شد.

مسئولیت‌های افراد دارای مدرک دکترای علوم آزمایشگاهی بالینی در حوزه‌های مختلف چنین تعریف شده است:
این افراد در حوزه مراقبت از بیمار با استفاده از الگوریتم‌های تست‌های آزمایشگاهی و اطلاعات و آگاهی که از موارد تشخیصی و درمانی دارند، با نوشتن یادداشت و تذکر روی برگة جواب آزمایش‌ها، استفاده و کاربرد ”آزمایش‌ها” در درمان را تسهیل می‌کنند.

در حوزه آموزش، به‌عنوان عضو هئیت علمی دانشگاه‌ها، مشاور بیماران و خانواده‌ها بوده و با ارائه مشاوره به دست‌اندرکاران امر پزشکی و مراقبت‌های بهداشتی، به نحو مؤثری موجب انتشار اطلاعات آزمایشگاهی خواهند شد. آنها به متخصصان امور بهداشتی و عموم مردم، درباه آزمایش‌هایی که نیاز به نسخه پزشک ندارند و تست‌های آزمایشگاهی بر بالین بیمار .,(Point of Care Testing) آموزش خواهند داد، همچنین دست اندرکاران امور بهداشتی را آگاه خواهند کرد و در مورد آنالیت‌ها و تست‌های جدیدی که حاصل پیشرفت فناوری‌های روبه توسعه هستند آموزش خواهند داد.

در حوزه کاربردهای تحقیقاتی، آنها تحقیقات بالینی را انجام داده و یافته‌های تحقیقاتی را به شکل کاربردی در امر بالین به کار خواهند گرفت.

در حوزه سیاست مراقبت‌های بهداشتی نیز، آن‌ها در دسته‌های مختلف تصمیم‌گیری و سیاست‌گزاری شرکت کرده و پیشنهادات خود را ارائه خواهند داد، همچنین وارد حوزه‌هایی نظیر وکالت حرفه‌ای و اخلاق پزشکی خواهند شد.

در حوزه وابسته به ارائه خدمات بهداشتی نیز، آن‌ها بخش جدایی‌ناپذیر مدیریت مراکز آزمایشگاهی،اداره کل خدمات آزمایشگاهی بوده و با تجزیه و تحلیل پیامدهای آزمایشگاهی در حوزه‌های کاری متعدد نظیر؛ مراقبت مستقیم از بیمار، مدیریت‌های صنعتی، سلامت عمومی و مؤسسات دولتی،خصوصی، بالینی و دانشگاهی، دسترسی به خدمات آزمایشگاهی را تضمین می‌کنند.

“تحصیلات دارندگان DCLS” :
از آنجائی‌که دارندگان درجه دکترای علوم آزمایشگاهی بالینی، در رابطه با آزمایش‌های تشخیصی و آزمایشگاه بالینی فعالیت می‌کنند بسیار حیاتی و مهم است که فارغ‌التحصیلان این دوره به طور گسترده‌ای در تمام رشته‌های علمی آزمایشگاهی تحصیل کرده باشند. در نتیجه، افرادی‌که می‌خواهند وارد دوره دکترای بالینی این رشته شوند، باید دارای مدرک لیسانس علوم آزمایشگاهی بوده و اعتبار علمی مدرک لیسانس آنان توسط “NCA” یا ” “ASCPتأیید شده باشد. NAACLS”" استانداردهایی را به عنوان حداقل نیازها ارائه کرده و ضمناً فرآیندی را به منظور اعتبار‌بخشی برنامه‌های آموزشی دکترای بالینی به اجرا درخواهد آورد. اگر یک مؤسسه دانشگاهی قصد داشته باشد دوره آموزش همزمان “Ph.D” و دکترای بالینی را به اجرا در آورد، “NAACLS” فقط بخش دکترای بالینی آن‌را مورد تأیید قرار خواهد داد.

دانش‌آموختگان این دوره لازم است که اطلاعات گسترده‌ای در حوزه‌های علمی که در روند مراقبت از بیماران تأثیر گذار است داشته باشند. این حوزه‌ها شامل بیوشیمی، ژنتیک، فارماکوکینتیک و فیزیوپاتولوژی می‌شوند، اما به اینها نیز محدود نخواهند بود.

ضمناً بایداطلاعات پزشکی ضروری برای ارائه و هماهنگ سازی مراقبت از بیمار را داشته باشند. بدست آوردن چنین اطلاعاتی نیازمند شرکت در دوره‌های انترنی بالینی و شرکت در راندهای بالینی می‌باشد “NAACLS” و گروه “”GTF از این که پس از ۶ سال تحقیق و مشاوره و برنامه‌ریزی به چنین دوره آموزشی دست یافته‌اند بسیار خرسند هستند و امید دارند که آینده آزمایشگاه‌های بالینی امریکا با جذب دانش‌آموختگان این دوره به نحوه چشمگیری متحول گردد.