MOHSEN AZAD

- خستگي

- استرس

- کافئين (مثل قهوه)

شکل جزئي پريدن پلک، بي ضرر و بدون درد است. اين حالت معمولا خود به خود از بين مي رود. اما مي تواند آزاردهنده هم باشد، به ويژه در شرايطي که اسپاسم (انقباض عضلاني) به اندازه کافي قوي باشد و پلک ها را به طور کامل ببندد.

در برخي موارد، انقباض پلک مدت طولاني ادامه دارد. برخي افراد، اسپاسم هاي مکرر در طول روز را تجربه مي کنند. علائم مي توانند روزها، هفته ها يا حتي ماه ها بعد دوباره برگردند. اين حالت مي تواند استرس هاي روحي زيادي ايجاد کند و با زندگي فرد تداخل داشته باشد.

در جدي ترين شکل، انقباض پلک مي تواند مزمن شود. اين حالت مي تواند باعث چشمک زدن مداوم و دوبيني شود. اگر منجر به شرايطي شود که در آن باز نگه داشتن چشم فرد مشکل باشد، مي تواند باعث اختلال ديد شديد شود

گاهي اوقات، انقباضات و زنش پلک مي تواند نشانه‌اي از مشکلات ديگر چشم باشد، از قبيل:

- بلفاريت (التهاب پلک)

- خشکي چشم

- حساسيت به نور

- ناخنک چشم

به ندرت مي تواند نشانه اي از يک اختلال مغزي يا عصبي باشد، مانند:

- فلج بل

- ديستوني

- بيماري پارکينسون

- تيک عصبي

زنش و انقباض پلک همچنين مي تواند عارضه برخي داروها باشد. رايج ترين داروهاي مطرح در اين مورد، داروهاي مورد استفاده در درمان جنون و صرع مي باشند.

انواع انقباض پلک

سه نوع متداول از زنش و انقباض پلک وجود دارد:

1- زنش پلک جزئي

2- انقباض پلک (blepharospasm) خوش خيم

3- اسپاسم نيمه صورت

1- زنش پلک جزئي اغلب در ارتباط با عوامل زندگي ايجاد مي شود، مانند:

- خستگي

- استرس

- کمبود خواب

- استفاده از الکل، تنباکو و يا کافئين

اين حالت هم چنين مي تواند به دليل تحريک سطح چشم (قرنيه) يا غشاهاي پوشاننده پلک (ملتحمه) ايجاد شود. گاهي اوقات علت زنش پلک جزئي ناشناخته باقي مي ماند که تقريبا در همه موارد، بي ضرر و بدون درد است.

2- انقباض پلک خوش خيم معمولا در اواسط تا اواخر دوران بزرگسالي ايجاد مي شود و به تدريج توسعه مي يابد. اين حالت در زنان دو برابر مردان است.

به طور معمول، انقباض پلک خوش خيم با تحريک بيش از حد چشم يا چشمک زدن مکرر شروع مي شود و عوامل زير مي توانند آغازگر آن باشند:

- خستگي

- استرس

- عوامل محرک مانند نور، باد و يا آلودگي هوا

به تدريج که وضعيت بدتر مي شود، ممکن است منجر به افزايش حساسيت نسبت به نور، تاري ديد و انقباض عضلات صورت شود. در موارد شديد، اسپاسم مي تواند آن قدر شديد باشد که پلک را تا چند ساعت بسته نگه دارد.

محققان بر اين باورند که اين بيماري ممکن است ترکيبي از عوامل محيطي و ژنتيکي باشد. با وجودي که اين بيماري معمولا به صورت تصادفي رخ مي دهد، گاهي در خانواده ها به صورت ارثي تکرار مي شود.

3- اسپاسم نيمه صورت بسيار نادر است و باعث درگيري عضلات ديگري غير از عضلات پلک مي‌شود. اين حالت معمولا شامل عضلات اطراف دهان نيز مي‌شود. بر خلاف انواع ديگر زنش و انقباض پلک، معمولا تنها يک طرف صورت را درگير مي کند.

در اغلب موارد، اسپاسم نيمه صورت ناشي از فشار يک شريان بر روي عصب عضلات صورت مي باشد.

- انقباض يا اسپاسم اطراف چشم

- اسپاسم صورت که بيشتر از يک هفته طول بکشد

- زنش پلکي که بيش از يک هفته هم چنان ادامه داشته باشد

- انقباضي که به طور کامل پلک شما را ببندد.

- اسپاسم عضلاني که درگيري عضلات ديگر صورت را نيز ايجاد کند

- قرمزي، تورم و يا ترشح از چشم

- افتادگي پلک فوقاني

اگر پزشک شما مشکوک شود که يک اختلال مغزي يا عصبي عامل پريدن پلک شماست، شما را براي علائم رايج ديگر بررسي مي کند و يا شما را به يک متخصص مغزواعصاب و يا متخصص ديگر ارجاع مي دهد

در اغلب موارد، زنش پلک جزئي حتي بدون اين که شما متوجه شويد از بين مي رود.

اگر خشکي چشم باعث سوزش قرنيه يا ملتحمه و تحريک چشم شود، درمان آن با اشک مصنوعي باعث بهبود مي شود.

تا کنون، پزشکان درمان موفقي براي انقباض پلک خوش‌خيم نيافته اند. اما گزينه هاي مختلفي براي کاهش شدت آن به کار مي روند.

شايع ترين اين درمان ها استفاده از سم بوتولينوم (که هم چنين به عنوان بوتاکس يا Xeomin شناخته مي شود) است. بوتاکس به طور معمول براي بيماران مبتلا به اسپاسم نيمه صورت توصيه مي شود. هنگامي که در مقادير بسيار کم به عضلات چشم تزريق مي‌شود، ممکن است اسپاسم را براي چند ماه کاهش دهد، اما تاثير آن به تدريج کاهش مي يابد و تکرار آن ضروري است.

درمان هاي جايگزين براي انقباض خوش‌خيم پلک عبارتند از:

- طب سوزني

- هيپنوتيزم

- کايروپرکتيک

- تغذيه درماني

اما مزاياي اين درمان ها از طريق مطالعات علمي ثابت نشده است.

اگر درمان هاي ديگر با شکست رو به رو شوند، روش جراحي گزينه آخر است.

هم چنين به طور کلي براي بيماران مبتلا به اسپاسم نيمه صورت از روش جراحي مغز و اعصاب براي کاهش فشار شريان بر روي عصب صورت استفاده مي شود.

در حالي که چنين اقدامات جراحي معمولا نتايج دائمي ايجاد مي کنند، ولي مي توانند منجر به عوارض جدي نيز شوند. علاوه بر اين، هر گونه عوارض جانبي به احتمال زياد به طور دائمي باقي مي ماند.