MOHSEN AZAD

   علل‌

علت‌ دقیق‌ آن‌ ناشناخته‌ است‌ اما علل‌ زیر محتمل‌تر به‌ نظر می‌رسند:

استرس‌ عاطفی‌ یا جسمانی‌، اضطراب‌، یا ناراحتی‌ و عصبی‌ بودن‌ پیش‌ از عادت‌ ماهانه‌

آسیب‌ به‌ مخاط‌ دهان‌ در اثر خشن‌ بودن‌ دندان‌های‌ مصنوعی‌، غذای‌ داغ‌، مسواک‌ زدن‌، یا کار دندانپزشکی‌

آزردگی‌ و تحریک‌ ناشی‌ از غذاهایی‌ مثل‌ شکلات‌، غذاهای‌ ترش‌ و اسیدی‌ (سرکه‌، غذاهای‌ دودی‌)، آجیل‌ها یا چیس‌های‌ نمک‌ زده‌ شده‌

عفونت‌های‌ ویروسی‌

   عوامل‌ افزایش‌ دهنده‌ خطر

کار دندانپزشکی‌ اخیر.

   پیشگیری‌

دندان‌های‌ خود را روزانه‌ حداقل‌ دوبار مسواک‌ بزنید و مرتباً از نخ‌ دندان‌ استفاده‌ کنید تا تمیزی‌ و سلامتی‌ دهان‌ و دندان‌ها حفظ‌ شود.

حتی‌المقدور سعی‌ کنید استرس‌ نداشته‌ باشید.

از تماس‌ نزدیک‌ با افراد دچار عفونت‌ خودداری‌ کنید.

دقت‌ کنید که‌ آفت‌، بیشتر بعد از خوردن‌ چه‌ نوع‌ غذایی‌ رخ‌ می‌دهد. از خوردن‌ غذاهایی‌ که‌ به‌ نظر باعث‌ آغاز حمله‌ می‌شوند خودداری‌ کنید.

  عواقب‌ مورد انتظار

اکثر زخم‌های‌ آفتی‌ بدون‌ برجای‌ گذاشتن‌ جوشگاه‌ در عرض‌ 2 هفته‌ خوب‌ می‌شوند. حملات‌ مکرر آفت‌ شایع‌ هستند. آفت‌ ممکن‌ است‌ به‌ صورت‌ یک‌ زخم‌ حداکثر 3-2 بار در سال‌ تا بروز بدون‌ وقفه‌ چندین‌ زخم‌ در سال‌ رخ‌ دهد.

  عوارض‌ احتمالی‌

در موارد شدید که‌ خوردن‌ و آشامیدن‌ سخت‌ می‌شود امکان‌ دارد بدن‌ کم‌ آب‌ شود.

درمان‌

   اصول‌ کلی‌

امکان‌ دارد توصیه‌ به‌ کشت‌ زخم‌ شود تا بتوان‌ آفت‌ را از زخم‌ هرپسی‌ افتراق‌ داد، یا احیاناً اگر عفونت‌ باکتریایی‌ ثانویه‌ وجود داشته‌ باشد آن‌ را تشخیص‌ داد.

دهان‌ را روزانه‌ 3 بار یا بیشتر با محلول‌ نمک‌ (نصف‌ قاشق‌ چایخوری‌ نمک‌ در حدود یک‌ لیوان‌ آب‌ حل‌ شود) شستشو دهید، البته‌ به‌ شرط‌ این‌ که‌ خیلی‌ دردناک‌ نباشد.

زخم‌ها را مرتباً با کمک‌ گوش‌ پاک‌ کن‌ یا چیزی‌ شبیه‌ آن‌ که‌ آغشته‌ به‌ پراکسیدهیدروژن‌ 2% باشد پاک‌ کنید.

اگر آفت‌ در اثر خشن‌ بودن‌ دندان‌، بریس‌ یا دندان‌ مصنوعی‌ ایجاد شده‌ باشد، به‌ دندانپزشک‌ مراجعه‌ کنید. تا زمانی‌ که‌ این‌ نوع‌ مشکلات‌ برطرف‌ نشود آفت‌ دهان‌ خوب‌ نمی‌شود.

   داروها

بی‌حس‌کننده‌های‌ موضعی‌ برای‌ تخفیف‌ درد

خمیر حاوی‌ یک‌ مشتق‌ استرویید به‌ همراه‌ تریامسینولون‌ استوناید. اگر به‌ محض‌ شروع‌ زخم‌ مالیده‌ شود، می‌تواند از بروز درد جلوگیری‌ کند.

دارویی‌ که‌ برای‌ حمله‌ قبلی‌ آفت‌ تجویز شده‌ است‌ را نگاه‌ دارید. در صورت‌ بروز مجدد آفت‌، بلافاصله‌ آن‌ را مصرف‌ کنید. درمان‌ هر چقدر زودتر آغاز شود، آفت‌ خفیف‌تر خواهد بود.

  فعالیت‌

محدودیتی‌ برای‌ آن‌ وجود ندارد.

   رژیم‌ غذایی‌

محدودیتی‌ برای‌ آن‌ وجود ندارد، مگر پرهیز از غذاهایی‌ که‌ آفت‌ را بدتر می‌کنند. به‌ هنگام‌ بهبود آفت‌، هر چقدر می‌توانید مایعات‌ زیادتر بنوشید و یک‌ رژیم‌ غذایی‌ متعادل‌ داشته‌ باشید.

برای‌ کم‌ کردن‌ درد، مایعات‌ را با نی‌ بنوشید. مواد غذایی‌ که‌ کمتر باعث‌ درد می‌شوند عبارتند از: شیر، ژلاتین‌ مایع‌، ماست‌ و بستنی‌.

   در این‌ شرایط‌ به‌ پزشک‌ خود مراجعه‌ نمایید

- اگر درجه‌ حرارت‌ بدن‌ به‌ 9/38 درجه‌ سانتیگراد یا بالاتر برسد.

- اگر علی‌رغم‌ درمان‌، آفت‌ در عرض‌ 3 روز رو به‌ بهبود نگذارد.

- اگر درد غیر قابل‌ تحمل‌ باشد و با درمان‌ تخفیف‌ نیابد.

- اگر کودکی‌ که‌ دهانش‌ آفت‌ می‌زند وزن‌ کم‌ کند

بيماري آفت ضايعات كوچك تاول مانندي است با قطر نيم سانتيمتر يا كمتر كه در دهان كودك و بزرگسال رشد مي‏يابد. اين ضايعات در مخاط داخل دهان يا در قسمت داخلي گونه‏ها ايجاد مي‏شوند و با درد شديد بخصوص هنگام بلع شدت مي‏يابد. درد باعث مي‏شود تا كودك از خوردن مواد غذايي خصوصا جامدات اجتناب كند. در اين زمان بهترين راه تغذيه مصرف مايعات با استفاده از قطره چكان است.علل مختلفي در بروز آفت نقش دارند كه با علائم متفاوتي همراه مي‏باشد:- 1 ژنزيو استوماتيت حاد: اين ويروس باعث ايجاد وزيكولهايي در لب مي‏شود كه ممكن است پاره شده و دلمه ببندد. وزيكولهاي داخل دهاني دردناك بوده و سريعا زخمي مي‏شوند. اين ويروس همراه با تب و بوي بد دهان و گاهي بزرگ شدن غدد لنفي گردن همراه هستند بهبودي آن معمولا 14 - 10 روز طول مي‏كشد.* مونونو كلئوز عفوني، بيماري ويروسي ديگري است كه با خستگي، گلودرد، ناخوشي، تب پايين، بزرگي غدد لنفي گردني، خونريزي از لثه و آفت‏هاي دهاني همراه است. اين ضايعات در طول نقاهت از بين مي‏روند.البته قارچ‏ها نيز مي‏توانند باعث بروز آفت شوند. مثلا (كانديدياز) در هر ناحيه‏اي از مخاط دهان باعث ايجاد آفت مي‏شود. ترك‏هاي دردناك و قرمز گوشه دهان مي‏توانند علامتي از اين بيماري قارچي باشند و اين ضايعات با درمان دارويي ضد قارچ بهبود مي‏يابند و بر خلاف آفت‏هاي ويروسي احتياج به درمان دارند.* زخم‏هاي آفتي عودكننده: اين ضايعات روي لب‏ها، زبان، مخاط دهان و كف دهان در اندازه‏هاي مختلف ايجاد مي‏شوند كه قطر آن بين‏1 ميليمتر تا 15 ميليمتر مي‏باشد. اين بيماري طي‏7 - 14 روز بهبود مي‏يابد اما ممكن است عود ماهانه داشته باشد.البته لازم به ذكر است كه آفت‏هاي دهاني در بيماري‏هاي ويروسي در صورتي خودبخود بهبود مي‏يابند كه عفونت ثانويه‏اي فرد را دچار نكرده باشد. در اين بيماري‏ها براي‏تسكين درد از دهان شويه‏هاي دهاني و محلول‏هايي مانند تتراسايكلين يا داروهاي ضد التهاب موضعي مي‏توان استفاده كرد. مثلا مي‏توان با مخلوطي از (ديفن هيدرامين)) و بي‏حس كننده‏هايي مانند (ليدوكائين) دهان را شستشو داد.اگر كودك يا فرد بزرگسال در طي سال چندين بار دچار ويروسي آفت شود بخصوص در كودكان خردسال كه اشياء را به دهان مي‏برند (6 ماهگي به بعد) و يا كودكاني كه از پستانك استفاده مي‏كنند.رعايت بهداشت دستها، اشياء مورد استفاده كودك و پستانك ضروري است.