MOHSEN AZAD

شناخت علل اين اختلالات رنگدانه اي و درمان صحيح آنها بسيار مهم است و گاه درمانهاي ناصحيح ميتواند مشكل بيمار را زيادتر كند. درمان بيمار بايستي با توجه به علت بيماري ،شدت بيماري،شغل و شرايط اجتماعي و محيطي بيمار انجام شود.

از طرف ديگر بايستي بيمار اطلاعات صحيحي از بيماري خود، روش درمان، طول مدت درمان و مراقبتهاي بعدي داشته باشد. در لك هاي تيره پوست افزايش در پيگمان ملانين يا افزايش سلولهاي رنگدانه ساز ديده ميشود .

عوامل مختلفي مي توانند روي ميزان و كيفيت رنگدانه ها و سلولهاي رنگدانه ساز تاثير گذاشته و باعث تغيير رنگ پوست و ايجاد لك هاي تيره صورت شوند كه عبارتند از: بيماريها و اختلالات ارثي و ژنتيكي، بيماريهاي سوخت و ساز سلولي ،بيماريهاي هورموني ،بيماريهاي التهابي،عفونت هاي موضعي پوست، عوامل شيميايي، دارو ها ،علل تغذيه اي شامل كمبود ويتامين ها، سوء تغذيه و بالا خره بدخيمي هاي پوستي. افزايش رنگ پوست همچنين ممكن است به علت هورمونال باشد همانند حاملگي و يا در بعضي بيماريها مثل ملاسما و آديسون كه در اثر هر دو عامل يعني تداخل بين عوامل هورمونال و نور آفتاب بوجود مي آيد.ملاسما يكي از شايعترين علل ايجاد لك صورت است و اغلب در خانم هاي مراجعه كننده براي درمان لك صورت ديده مي شود كه يك لك اكتسابي قهوه اي رنگ صورت است كه به صورت آهسته و قرينه به وجود مي آيد، اين نوع لك صورت ممكن است بدون علت مشخص يا به صورت فاميليال مخصوصاً در افرادي كه در تماس با نور آفتاب خفيف تيره مي شوند، ديده شود. دو عامل مهم در ايجاد ملاسما، ژنتيك و تغييرات هورموني در تركيب با اشعه ماوراء بنفش هستند. بعضي خانمها متوجه مي شوند كه درست قبل از قاعدگي لك ها واضحتر مي شود. مدت زيادي طولمي كشد تا پس از قطع قرص ضد حاملگي اين لك برطرف شود و يا ممكن است كه هرگز به طور كامل برطرف نشود.

جهت سرعت بخشيدن به روند بهبودي لايه برداري خفيف با كمك پيلينگ هاي شيميايي سطحي انجام مي شود. با اين روش فعاليت رنگدانه سازي با كمك تركيبات بي رنگ كننده كاهش يافته و ترميم پوست سريعتر مي شود، كه اين روش مطمئن تر و مؤثرتر است.

از جمله تركيبات بي رنگ كننده هيدروكينون است كه در تركيب باكرمهاي لايه برداري مثل ترتينوئين
مي تواند مؤثر باشد. ساير تركيبات مؤثر در درما ن ملاسما شامل ان - بوتيل رزورسينول، فنوليك-تيواتر، ايزوپروپيل كاتكول، كوجيك اسيد، اسيد آسكوربيك و ليكوئيريتين (عصاره شيرين بيان) هستند.

درمان ليزر خصوصا در موارد ملاسماي نوع اپيدرمال استفاده شده ولي عود بلافاصله پس از قطع درمان معمولا اتفاق مي افتد. نقش ليزر در درمان ملاسما تا كنون به اثبات نرسيده است و بهتر است در موارد ملاسماي مقاوم نوع درمال با كاربرد ليزرهاي co₂پالس يا اربيوم- ياگ انجام مي پذيرد كه معمولا كمرنگ شدن ضايعات پيگمانته 6 ماه بعد از عمل ديده مي شود. استفاده از تركيب ليزر پالس co₂و الكساندرايت در مورد ملاسماي نوع درمال موثر است.جدیدا مقالاتی اثر بخشی فرکشنال ND:Yag را گزارش کرده اند.